Üretimde otomasyon uzun yıllar boyunca makine parkı, robot yatırımları ve kapasite artışı üzerinden okundu. Daha hızlı hatlar, daha az duruş, daha fazla çıktı... Ancak bugün sanayide fark yaratan asıl unsur, üretimin ne kadar otomatik olduğundan çok ne kadar hızlı, doğru ve öngörülü karar alabildiği.

OTOMASYONUN ANLAMI DEĞİŞİYOR

Bu değişimin kalbinde yazılım duruyor. Dijital ikizlerden yapay zekaya, bulut ve edge mimarilerinden karar zekasına uzanan bu katman, otomasyonu sahadaki bir uygulama olmaktan alıp üretimin yönetim masasına getiriyor. Üretim verisi de rol değiştiriyor ve raporlanan bir sonuç olmaktan sıyrılıp senaryoları deneyen, riskleri önceden fark eden ve sürece yön veren bir karar girdisine dönüşüyor.

ÜRETİM SAHASINDAN DİJİTAL SİMULASYONA

Küresel ölçekte ileri imalat (advanced manufacturing) ve Endüstri 5.0 başlıkları altında tartışılan dönüşüm de tam olarak buna işaret ediyor. Donanım yatırımları bir noktadan sonra benzeşirken, üretimi gerçekten ayrıştıran şey yazılım mimarisi, veri kalitesi ve bu veriyi karara dönüştürebilme yetkinliği oluyor. Üretim sahası artık sadece izlenen bir alan olmaktan çıkıyor. Artık simüle edilen, öngörülen ve yönlendirilen bir yapıya dönüşüyor. Bu dosya, üretimde yaşanan dönüşümü tek tek teknolojiler üzerinden anlatmak yerine, karar alma kültürünün nasıl değiştiğini analiz ediyor.

İleri üretim teknolojilerini üç ayrı kategoride ele almak gerekiyor: Verimli üretim, akıllı üretim ve etkili organizasyon. Verimli üretim, tasarım, simülasyon, fiziksel ve bilgisayar modelleme, gelişmiş üretim teknolojileri ve kontrol tekniklerini içeriyor. Hızlı prototipleme, nihai şekilli üretim ve hassas döküm, işleme ve birleştirme teknikleri öne çıkıyor. Üretim odaklı akıllı makineler, hücreler ve üretim hatlarının yanı sıra verimli izleme, bakım ve onarım stratejileri yoluyla üretim tesislerinin ömrünü uzatma ve optimum kullanımını sağlamaya yönelik işlemler gerçekleştiriyor. Etkili organizasyon ise üretim kaynaklarının verimli koordinasyonuna ve kullanımına odaklanıyor. Bu süreç hem fiziksel kaynakları hem de bilgiyi kapsıyor. Mekanikten yazılıma, otomasyondan karar zekasına uzanan bu yolculuğu, Koç Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve SmartOpt Kurucusu Prof. Dr. Metin Türkay'ın akademik perspektifinden Doğuş Grubu CDO ve Doğuş Teknoloji Genel Müdür Yardımcısı Dr. Serhan Yılmaz'ın veri ve yapay zeka mimarilerine, vMind CEO'su Volkan Duman'ın altyapı ve süreklilik yaklaşımından Boğaziçi Ventures CEO'su Barış Özistek'in yatırım ve ölçek bakışına, Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI) Kurucusu Halil Aksu'nun süreçlere gömülü zeka perspektifinden Arçelik Üretim ve Teknolojiden Sorumlu Müdür Yardımcısı Nihat Bayız'ın büyük ölçekli üretim operasyonlarından aktardığı saha deneyimine kadar uzanan çok katmanlı bir çerçevede ele aldık.