PİYASALAR

Dünyanın hazır giyim fabrikaları

Platin

2019 yılında dünya genelinde bir önceki yıla göre yüzde 2 oranında artışla 553.9 milyar dolar değerinde hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı gerçekleşti. Türkiye, 17.6 milyar dolarlık ihracat değeri ile 2019 yılında dünya hazır giyim ve konfeksiyon ihracatında altıncı sırada yer aldı. İşte dünya pazarında hakimiyet kuran ülkeler ve Türkiye’nin bu alanda yükselen grafiği

İrem Sertbaş / irem.sertbas@platinonline.com

Emek yoğun bir endüstri olan hazır giyim, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için vasıflı ve vasıfsız olmak üzere büyük bir istihdam yaratıyor. Sektörün özellikle Bangladeş, Vietnam ve Sri Lanka gibi çok fakir ülkelerde sanayileşme merdiveninin ilk basamağı olduğunu söyleyebiliriz. Değişen piyasa koşullarına hızlı bir şekilde uyum sağlayabilen endüstri; aynı zamanda, tekstil ve giyim endüstrisi, tasarım, araştırma ve geliştirmenin (Ar-Ge) önemli rekabet faktörleri olduğu yüksek katma değerli segmentlere sahip. Moda endüstrisinin üst düzey kesimi, insan sermayesini tasarım ve pazarlamada yoğun bir şekilde kullanıyor. Tekstil ve giyim, hem teknolojik hem de ticaret politikası açısından yakından ilişkili iki alan... Tekstil, giyim endüstrisine ana girdi sağlayarak ikisi arasında dikey bağlantılar oluşturuyor. Mikro düzeyde, iki sektör, dağıtım ve satış faaliyetlerini de içeren dikey tedarik zincirleri aracılığıyla giderek daha fazla entegre oluyor. 

AMAÇ: DÜNYA ÇAPINDA TANINAN MARKALAR YARATARAK KATMA DEĞERLİ İHRACAT YARATMAYI BAŞARMAK

Giyim sektörü, kişinin hangi pazar segmentlerine odaklandığına bağlı olarak emek yoğun, düşük ücretli bir sektör olmanın yanı sıra; dinamik ve yenilikçi özellikleriyle de fark yaratıyor. Yüksek kaliteli moda pazarında endüstri; modern teknoloji, nispeten yüksek maaşlı çalışanlar ve tasarımcılar ve yüksek derecede esneklik ile karakterize olurken bu pazar segmentindeki firmaların rekabet avantajı, maliyet etkinliğine ek olarak zevkleri ve tercihleri yakalayan tasarımlar üretme becerisiyle orantılı hale geliyor. Dünya Ticaret Örgütü’nün açıkladığı ilk 10 ülkede hem ucuz maliyeti ile üretim yaparak ihracatta öne çıkan ülkeleri hem de marka bazlı ihracat yapan gelişmiş ülkeleri görmek mümkün. Bugün, artık konuşmamız gereken; dünya çapında tanınan markalar yaratarak katma değerli ihracat yaratmayı başarmak… 

Geçtiğimiz yıl Çin, yaklaşık yüzde 30.8’lik pay ile dünyanın en büyük giyim ihracatçısı olurken, onu Avrupa Birliği, Bangladeş ve Vietnam izledi. Aynı yıl; Çin ve Avrupa Birliği de dünyanın önde gelen tekstil ihracatçıları olmayı başardı. 

COVID-19 ETKİSİ

Küresel boyutta moda endüstrisi, Covid-19 salgınının ardından fabrikaların kapanması ve siparişlerin azalmasıyla birlikte zorlu bir mücadeleye de sahne oldu. Sektör, dünyanın dört bir yanındaki tedarik zincirlerinde bulunan 40 milyon hazır giyim işçisinin ücretlerini korumak için savaş veriyor. 

ÇİN LİDERLİĞİ DEVAM EDİYOR

Çin’in dünya hazır giyim ihracatındaki pazar payı, 2014’te yüzde 38,8 ile zirve yaptı. 2019 yılına baktığımızda dünyanın üretim üssü olarak kabul edilen Çin’in ihracatı yüzde 30.8  

Bu gerilemenin başlıca sebeplerinden biri, Amerika ile yaşadığı ticaret savaşları olarak görülüyor. Öte yandan, ülkenin tekstil ihracatı yüzde 39,2 seviyesinde gerçekleşerek başka bir rekora imza attı. Çin'in Asya'daki pek çok giyim ihracatçısı ülke için bir tekstil tedarikçisi olarak giderek daha kritik bir rol oynadığını aklımızdan çıkarmamız gerekiyor. Bangladeş, Kamboçya ve Vietnam gibi giysi üreten ülkelerdeki birçok fabrika, Çin'den gelen hammade kıtlığı ve azalan siparişler nedeniyle kapanıyor. 

HEM ÜST DÜZEY HEM DE ORTA SINIF HAZIR GİYİM ÜRETİYOR

Tekstil ve giyim, 1.7 milyon kişiyi istihdam ediyor ve 166 milyar euro ciro oluşturuyor

AB’de hazır giyim üretimi iki ana kategori içeriyor: Birincisi, ucuz iş gücünün olduğu Polonya, Macaristan ve Romanya gibi gelişmekte olan ülkeler tarafından üretilen orta fiyatlı ürünler... Diğer kategori ise İtalya, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi gelişmiş Batı AB ülkeleri tarafından üretilen üst düzey lüks giyim.

TEK BÜYÜME KAYNAĞI

Tekstil ve giyim endüstrileri, Bangladeş’in hızla gelişen ekonomisindeki tek büyüme kaynağını sağlıyor. Döviz kazançlarının ana bileşeni oluyor

Bangladeş’in 10 yıl önce 100 milyar doları bulmayan GSYH hacmi günümüzde 300 milyar dolara yaklaşıyor. Bangladeş, ihracatının büyük bir bölümünü gelişmiş ülkelere yapıyor. Bu oranın yaklaşık yüzde 60’ı Avrupa Birliği ülkeleriyle gerçekleşiyor. Ekonominin sektörel dağılımına baktığımızda ise sanayi ürünleri içerisinde ülke ihracatının yaklaşık yüzde 85’ini tek başına kapsayan tekstil sektörü başı çekiyor.

"Bangladeş hükümetinin büyük çaba gösterdiğini gözlemliyoruz"

DEİK Türkiye-Bangladeş İş Konseyi Başkanı Hülya Gedik "Bangladeş'te resmi kayıtlı 4 bin 600 civarında hazır giyim ihracatçısı bulunuyor. Gayri resmi tahminlerde bu sayının 7 bin civarında olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, Çinli yatırımcıların da altyapı-inşaat projelerinin dışında tekstil ve hazır giyim fabrikaları satın aldığını ve ülkede pro-aktif bir görüntü çizdiğini de vurgulamak gerekiyor. Pandemi sürecinde de Avrupa kaynaklı talep azalmasına bağlı olarak sektör oldukça olumsuz etkileniyor. Bu sebeple, sektördeki çalışanların ekonomik istikrarını devam ettirebilmesi için Bangladeş hükümetinin büyük çaba gösterdiğini gözlemliyoruz." diyor.

ÇİN’İN ALTERNATİFİ: VİETNAM

Çin'e ideal bir alternatif olarak ortaya çıkan Vietnam; dünyanın en büyük tekstil üreticisi ülkeleri ve hazır giyim ihracatçıları arasında yer alıyor.

Vietnam, pamuk ekimi ve üretimi için büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen, tekstil endüstrisi pamuk girdilerinin çoğunu ithal ediyor. 2019’da Vietnam; yüzde 55’i Çin’den, yüzde 16’sı Güney Kore’den, yüzde 12’si Tayvan’dan ve yüzde 6’sı Japonya’dan olmak üzere kumaşların yüzde 89’unu ithal etti. 2019 senesinde Vietnam’ın tekstil ve hazır giyim sektörünün toplam ihracatının 33.2 milyar dolar olduğuna değinen Kearney Türkiye Direktörü Onur Okutur, şu yorumda bulunuyor: “Tekstil ve hazır giyim ihracatı Vietnam GSYİH’sının yüzde 16’sına denk düşüyor ve 2014 senesinden 2019 senesine kadar yıllık ortalama yüzde 17 büyüyor. Vietnam’daki düşük işçi maliyetleri geçmişten beri hazır giyim sektörünün üretimlerini bu ülkeye kaydırmasının en önemli sebeplerinden… Ancak, son yıllarda daha da belirginleşen Çin-ABD ticaret savaşları Vietnam’a olan ilgiyi artırdı. ABD, Japonya ve Avrupa Birliği’nin, Çin’e karşı uyguladığı çeşitli yaptırımlar, kotalar ve ek gümrük vergileri nedeniyle, pek çok Çinli firma işgücü maliyetleri ve coğrafi yakınlığı nedeniyle üretimlerini Vietnam’a kaydırdı."

TÜRKİYE LİDERLİĞE OYNUYOR

Hazır giyim ve konfeksiyon ihracatında önde gelen ülkeler; Çin, AB, Bangladeş, Vietnam, Hindistan Ve Türkiye... Türkiye ihracatında en büyük payı ise Avrupa Birliği alıyor.

Türkiye’nin ihracatında kilogram başına ihracat değeri 1.3 dolar/kg iken hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 18 dolar/kg ile Türkiye’de mücevher ve savunma sanayi sektörleri ile birlikte en fazla katma değerli ihracat gerçekleştiren üç sektörden biri… Hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 17.6 milyar dolarlık ihracatı ve 15.7 milyar dolarlık dış ticaret fazlası ile ülkeye en fazla net döviz girdisi sağlayan sektörler arasında yer alıyor. 

GÜÇLÜ BİR ÜLKE MARKASI YARATIYOR

Üretim ve istihdam açısından ülkemizin, gıdadan sonra en büyük ikinci endüstrisi olan hazır giyim; yaklaşık 210 ülkeye ihracat gerçekleştiriyor. Perakende ile birlikte 1.5 milyona yakın kişiye istihdam sağlayan sektör; ‘Made in Turkey’ etiketiyle dünya pazarlarında güçlü bir ülke markası yaratıyor. 1980’li yıllardan itibaren Türk ihracatını domine etmeyi başaran hazır giyim endüstrisi; organizasyon becerisi ve üretim know-how’i ile tedarikte en güvenilir çözüm ortağı olarak dünyanın tercih sebebi oluyor.  Türkiye, son dönemde gelişen tasarım ve moda kabiliyetiyle markalaşma ve perakende alanında da gelişme gösteriyor.