Turizm Akademisyenleri Derneği (TUADER) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Muharrem Tuna, Platin için kaleme aldığı yazıda dijital göçebelik kavramını anlatırken Türkiye'nin bu alanda sahip olduğu avantajları ele aldı. İşte o yazı:

Dijital göçebelik (digital nomadism), bir mekana bağlı kalmadan ve geleneksel mesai kısıtlamaları olmadan uzaktan çalışma modelini ifade etmek için kullanılan bir kavram. Hem uzaktan çalışan hem de seyahat eden ve seyahat ettiği destinasyonda uzun süreli (3-6 ay) konaklayan kişiler dijital göçebe olarak adlandırılıyor. Yüksek hızlı internet bağlantılarının dünyanın birçok bölgesinde erişilebilir hale gelmesi, uzaktan çalışmayı mümkün kıldı. Bu altyapı gelişmesi ile dijital göçebeler, bir yandan dünyayı gezerek bir yandan da kafeler, restoranlar, kütüphaneler, ortak çalışma (co-working) alanlarında çalışarak işlerini yapabiliyorlar.

TEKNOLOJİNİN GETİRDİĞİ ÖZGÜRLÜK

Son yıllarda gelişen teknoloji sayesinde dosya paylaşımı, ekip çalışması ve proje yönetimi gibi iş süreçleri fiziksel ofis gereksinimini azalttı hatta bazı sektörlerde tamamen ortadan kaldırdı. Söz konusu gelişmeler birçok sektörde uzaktan çalışma modellerinin etkinliğini arttırdı. Bu çalışma modelini uygulayanlar, taşınabilir bilgi iletişim teknolojilerinden ve internet erişiminden etkin bir şekilde yararlanıyorlar, gelişmiş teknolojiler ve uzaktan çalışma imkanları sayesinde elde ettikleri özgürlüğü dünyayı keşfetmek için kullanabiliyorlar. Bu kimseler, teknoloji ve interneti kullanarak uzaktan çalışırken, göçebe yaşam tarzını benimsiyorlar. Giderek popülerlik kazanan bir yaşam ve çalışma tarzı olan dijital göçebelik, günümüzde uzaktan çalışma uygulamalarının küresel pandemi süreci ile yaygınlaşmasının ardından tüm dünyaya yayıldı.

TÜRKİYE DİJİTAL GÖÇEBELER İÇİN NEDEN CAZİP BİR ÜLKE?

Her ne kadar Türkiye henüz resmi olarak dijital göçebe vizesi sunan ülkeler arasında yer almasa da Türkiye'ye seyahat etmek isteyen dijital göçebeler için 90 günden uzun kalışlara imkan tanıyan uzun süreli vize başvuruları mevcut. Türkiye'nin dijital göçebeler arasında giderek daha popüler bir destinasyon haline gelmesi, yakın gelecekte dijital göçebe vizelerine yönelik özel düzenlemelerin yapılmasını gerekli kılıyor. Avrupa ve Asya'nın kesişim noktasında yer alan Türkiye, geniş doğal manzaraları, zengin kültürel mirası ve canlı şehir yaşamıyla dikkat çeken dinamik bir ülke. Türkiye, dijital göçebeler için ideal bir destinasyonun sahip olması gereken birçok temel özelliği bünyesinde barındırıyor. Düşük yaşam maliyeti, uzaktan çalışmaya uygun altyapı ve vize sürecinin görece kolay olması bunların başında geliyor.

TÜRKİYE, FARKLI AVANTAJLARLA ÖNE ÇIKIYOR

Gelişmiş ve görece istikrarlı bir ülke olmasının yanı sıra Türkiye'de yaşam maliyetleri birçok Avrupa ülkesine kıyasla oldukça düşük. Bu durum, özellikle dövizle gelir elde eden dijital göçebeler için cazip bir fırsat yaratıyor. Türkiye'nin büyük şehirleri ve bazı sahil bölgeleri, ortak çalışma alanları, kafeler ve uzaktan çalışmaya uygun sosyal ortamları ile dijital göçebelerin beklentilerine yanıt verebilecek altyapıya sahip. En önemli avantajlardan biri ise vize sürecinin görece esnekliği. Türkiye her ne kadar şu an dijital göçebe vizesi sunmasa da, uzun süreli ikamet imkanı sağlayan vizelerle dijital göçebelerin ülkeye girişini kolaylaştırıyor. Bu alanda yapılacak yasal ve yapısal düzenlemeler, dijital göçebeler gibi yeni bir pazar kitlesinin Türkiye'ye çekilmesinde önemli rol oynayabilir. Bu da hem turizm sektörüne hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır. Konumu itibarıyla Türkiye, hem Avrupa hem de Asya kıtalarının ortasında yer alması sayesinde, dijital göçebe veya uzaktan çalışan bireyler için oldukça uygun yaşam ve çalışma koşulları sunuyor. Türkiye, saat farkı sorununu en aza indiren nadir ülkelerden biri olarak, farklı kıtalardaki müşterilerle ve ekiplerle verimli çalışmayı mümkün kılıyor.

BU YAŞAM TARZINA NE KADAR HAZIRSINIZ?

Dijital göçebeler, yalnızca bireysel anlamda özgürlük arayan çalışanlar değil, aynı zamanda ziyaret ettikleri ülkelerin ekonomilerine ve kültürel çeşitliliğine katkı sunan önemli bir turist profili... Bu nedenle, bilinçli hareket etmek ve sürdürülebilir bir yaşam tarzı benimsemek büyük önem taşıyor. Dijital göçebelik, teknolojinin sunduğu olanaklarla iş hayatını mekandan bağımsız hale getiren yeni bir yaşam tarzı. Bu yolu seçmek isteyen genç profesyoneller ve girişimciler için bazı önemli noktaları belirtmek gerekiyor:

1-Dijital göçebelik kişilere özgürlük sunsa da düzensiz gelir akışı riskini de beraberinde getiriyor. Sağlam bir tasarruf planı ve finansal yedek planı hazırlamak önemli.

2-Ziyaret edilecek ülkenin ya da bölgenin teknolojik yapısı ve internet altyapısını, ortak çalışma alanlarını ve yaşam koşullarını önceden araştırmak, iş verimliliğini artıracaktır.

3-Her ülkenin dijital göçebeler için farklı yasal düzenlemeleri olabilir. Uzun süreli kalışlarda yasal yerleşim durumunun güvence altına alınması adına güncel vize mevzuatlarının takip edilmesi gerekir.

4-Ziyaret edilecek ülkenin ya da bölgenin kültürüne saygı göstermek ve yerel yaşamla uyumlu hareket etmek önemlidir. Farklı kültürler çerçevesinde yaşamak kişisel deneyimlerin zenginleşmesinin yanında bakış açıları kazandırır.

YENİ NESİL TURİST PROFİLİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Ayrıca Türkiye, Akdeniz havzasında en fazla otele sahip ülke olarak öne çıkıyor. Bu durum, dijital göçebe nüfusunun büyük bir kısmını oluşturan Amerikalı ve Avrupalılar açısından Türkiye'yi cazip kılmakta; konum ve altyapı avantajıyla diğer destinasyonların önüne geçiriyor. Ege ve Akdeniz kıyılarında, özellikle kış aylarında kapalı olan veya düşük kapasiteyle hizmet veren turistik tesisler, dijital göçebeler için uzun süreli yaşam alanlarına dönüştürülebilir. Dijital göçebelerin genellikle 3 ila 9 ay arasında konaklamayı tercih etmeleri ve 'yavaş seyahat' (slow travel) etmeleri, bu potansiyeli daha da pekiştiriyor. Türkiye'nin, dünyada en çok ülkeye uçuş gerçekleştiren havayolu şirketi Türk Hava Yolları'na ve yeni İstanbul Havalimanı gibi küresel ölçekte bir ulaşım merkezine sahip olması, ülkeye erişimi kolaylaştırmakta ve cazibesini artırıyor.

ÖZEL POLİTİKALAR GELİŞTİRİLMELİ

Tüm iş süreçlerinin dijital ortama taşındığı ve uzaktan çalışmanın hızla yaygınlaştığı günümüzde, Türkiye'nin standart turiste kıyasla çok farklı beklentilere sahip olan dijital göçebeler için özel politikalar geliştirmesi kaçınılmazdır. Özellikle vize ve konaklama alanlarında esnek ve uzun süreli alternatiflerin sunulması, bu yeni hedef kitleyi ülkeye çekme açısından kritik önem taşıyor. Bu noktada, Türkiye'nin dijital göçebelik alanında adım atarak, 'her şey dahil' sistemin ötesine geçip daha kârlı ve sürdürülebilir konaklama modelleri geliştirmesi gerekiyor. Turizm işletmelerinin dijital göçebelere yönelik yeni yatırımlar yapmaları, erişilebilirlik ve teknoloji altyapılarını güçlendirmeleri, bu yeni ve büyüyen pazar kitlesinin turistik destinasyonlara çekilmesinde önemli rol oynayacak.

(TUADER Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Muharrem Tuna)

Dijital göçebelik ile sınırların ötesinde bir yaşam tarzı