Türkiye'deki en büyük kalelerden: Akdeniz'in binlerce yıllık tanığı Mamure Kalesi

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Mersin Anamur'un görkemli kalelerinden Mamure Kalesi, 1500 yıllık tarihe sahip.

Roma'dan Osmanlı'ya uzanan çok katmanlı geçmişiyle öne çıkan Mamure Kalesi, farklı medeniyetlerin izlerini tek bir yapıda buluşturuyor. Stratejik konumu ve arkeolojik değeriyle dikkat çeken kale, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edildi.

Roma döneminde temelleri atılan, Selçuklu ve Karamanoğulları dönemlerinde Türk-İslam kimliği kazanan kale içerisindeki cami ise 14. yüzyıl başlarında Karamanoğlu Mahmut Bey tarafından inşa ettirildi.

Fotoğraf: İHA / Nisan 2026

Yaklaşık 7 asırdır ibadete açık olan cami, bu yönüyle Anadolu'daki en eski kesintisiz ibadet mekanları arasında gösteriliyor.

DEV KALE

Yaklaşık 23 bin 500 metrekarelik alana kurulu Mamure Kalesi 39 kulesi, su sarnıçları ve savunma hendekleriyle dikkat çekerken, içerisindeki camiyle yaşayan bir kültür mirası olma özelliğini sürdürüyor.

MAMURE KALESİ NEREDE?

Kale Mersin-Antalya karayolunun yanında deniz kıyısında yer alıyor. Kale, Anamur'a 6 km mesafede Bozdoğan Köyü sınırları içerisinde.

UNESCO KALEYLE İLGİLİ NELER SÖYLÜYOR?

Fotoğraf: İHA / Nisan 2026

UNESCO'nun sitesinde kaleyle ilgili paylaşılan bilgiler ise şöyle:

"Mamure Kalesi, Akdeniz kıyısında, Antalya-Mersin Karayolu üzerinde, Anamur'un 6 km güneydoğusunda ve Mersin'in 216 km batısında yer almaktadır"

"23.500 m2'lik bir alanı kaplayan kale, Türkiye'nin en büyük ve en iyi korunan kalelerinden biridir. Kalenin kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte, Anamur Müzesi Müdürlüğü tarafından 1988 yılında yapılan kazılar nedeniyle, Romalılar tarafından 3. veya 4. yüzyılda inşa edildiğine inanılmaktadır. Bu kazılarda, o dönemde öne çıkmayan "Ryg Monai" adlı Geç Roma kentine (MS 3.-4. yüzyıl) ait mozaik döşemeli arkeolojik kalıntılar ortaya çıkarılmıştır. Öte yandan, Anamurium Antik Kenti'nin dış koruma kalesi olarak da bilinmektedir"

"Kale daha sonra genişletilmiş, Bizans İmparatorluğu ve Haçlı Seferleri tarafından kullanılmıştır. Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat 1221 yılında kalenin kalıntılarını ele geçirdiğinde, eski kalenin temellerini kısmen kullanarak daha büyük bir kale inşa ettirmiştir. Daha sonra Karamanlılar Krallığı'na dahil edilmiştir"

"Sikari'nin (Karamanlılar tarihçisi) eserine göre, Anamur ve Taşeli düşmanlar tarafından ele geçirilip yıkıldıktan sonra, Karamanlı Mahmut Bey onları yenmiş, ardından kaleyi ele geçirmiş, yeniden onarmış ve adını Mamure (refah içinde) olarak değiştirmiştir"

AA'nın derlemesine göre de Bölgeyi Türklerin hakimiyetine almak isteyen Karamanoğlu Mahmut Bey ile ordusu tarafından kuşatılan ve 14. yüzyılda yeniden kazanılan kale, onarıldıktan sonra "Mamure" adını aldı. Mahmut Bey, kalenin içerisine yüzyıllardır ibadete açık olan, tek minareli camiyi inşa ettirdi.

Deniz kıyısındaki 23 bin 500 metrekarelik görkemli alanıyla ünlenen Mamure, daha sonra uzun yıllar Osmanlı Devleti'nin en önemli kalelerinden biri olarak öne çıktı.

KALENİN ÖZELLİKLERİ NE?

UNESCO kalenin özelliklerini şöyle paylaşıyor:

Fotoğraf: AA 2018

"Mamure Kalesi, kara tarafında bir hendekle çevrilidir. Sur duvarları üzerindeki yol; 4'ü diğerlerinden daha büyük olan 39 kuleyi ve birçok mazgalı birbirine bağlar. Kale içerisinde, birbirinden yüksek duvarlarla ayrılmış batı, doğu ve güney olmak üzere üç ana avlu bulunmaktadır. Batıdaki avluda bir dış kale, tek minareli camiden oluşan küçük bir külliye, bir hamam kalıntısı, bir çeşme, depolar ve sarnıçlar yer alır. Doğuda, kuzeybatı sınırını oluşturan yüksek duvar üzerinde farklı şekillerde 7 burcun bulunduğu bir iç avlu vardır; bu bölümün kuzeydoğu kısmındaki burçlar duvarla birlikte yıkılmıştır. Güneydeki avluda ise kayalar üzerine inşa edilmiş bir iç kale, en büyük burcun içinde yer alan 22 metre yüksekliğiyle en iyi manzaraya sahip ana gözetleme kulesi, 5 gözetleme kulesi daha ve bir deniz feneri kalıntısı bulunur"

Fotoğraf: AA / 2018

"1500 yaşın üzerindeki Mamure Kalesi, Akdeniz kıyısındaki en iyi korunmuş Orta Çağ kaleleri arasında yer almaktadır. Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Karamanoğulları ve Osmanlılar gibi farklı orduların üsluplarını barındıran özgün bir Orta Çağ tahkimatıdır. Bu sayede söz konusu medeniyetlerin kültürünü temsil eder. Ayrıca, çevre peyzajına ve denize görsel olarak hakim olmasıyla savunma için mükemmel bir konuma sahiptir."

"Mamure Kalesi, konumu ve birçok kültür tarafından hem yerleşim hem de savunma amaçlı kullanılma özelliği nedeniyle arazi kullanımının olağanüstü bir örneğidir. Kalenin konumu, çevredeki manzaraya ve denize görsel olarak hakim olduğu için savunma açısından mükemmeldir. Gözetleme kuleleri, özellikle güneydeki ana kule, kalenin görüş alanını genişletmektedir. Savunma sisteminin diğer unsurları ise surlardaki mazgallar ve kara tarafındaki hendektir. Mazgallar ve gözetleme kulelerinin pencereleri V şeklindedir; iç kısmın daha geniş olması kaleden ok atmayı kolaylaştırırken dışarıdan vurulmayı zorlaştırmaktadır"

Bu makalenin ardından benzer haberler için Türkiye'nin Kaleleri sayfasına da bakabilirsiniz.