Burası bir zamanlar borsaydı: Türkiye'de ve dünyada bir ilk

Aizanoi Antik Kenti, Roma İmparatorluğu'nun en önemli ticaret merkezlerinden biriydi. Buradaki Macellum (Pazar yeri) sadece bir arkeolojik alan değil; iktisat tarihinin radikal kararlarının taşlara kazındığı, devletin enflasyonla mücadele ettiği dünyanın ilk borsası olarak biliniyor.

Bu yapıyı dünya çapında eşsiz kılan MS 301 yılında Roma İmparatoru Diocletianus'un yayımladığı Tavan Fiyatlar Fermanı'nın (Edictum de Pretiis Rerum Venalium) dünyadaki en eksiksiz kopyasına ev sahipliği yapması. Macellum alanının ortasındaki 13,27 metre çapındaki yuvarlak yapının (Tholos) duvarları, bugünün dijital borsa ekranları gibi işlev görüyordu.

Yaklaşık 1500 kalem ürün ve hizmetin tavan fiyatının kazındığı bu taş bloklarda; yağdan ayakkabıya, köleden seramiğe, hatta bir öğretmenin maaşından tarım işçisinin günlük ücretine kadar her şeyin bedeli yasal bir sınırla sabitlenmişti.

BİR TÜR ENFLASYONLA MÜCADELE PAKETİYDİ

Macellumlar (Fotoğraf) et, meyve, sebze, unlu mamul, zeytinyağı ve benzeri ürünlerin satıldığı market kompleksleriydi. Fotoğrafta Aizanoi'daki Macellum yer alıyor.

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin (DPÜ) sitesindeki bilgilere göre bu model, aslında tarihin ilk kapsamlı enflasyonla mücadele ve ekonomik istikrar paketidir.

Fiyatların kamusal bir alanda herkesin görebileceği şekilde ilan edilmesiyle "şeffaf piyasa" ilkesi doğmuş, fiyatları keyfi olarak artıranlara ağır cezalar getirilmişti.

AİZANOİ NEREDE?

Kütahya Valiliği'nin sitesinde yer alan bilgilere göre UNESCO'nun Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Aizanoi Antik Kenti Kütahya'nın Çavdarhisar ilçesinde, il merkezine 50 km. uzaklıkta.

AİZANOİ HAKKINDA

"İkinci Efes" olarak anılan Aizanoi Antik Kenti, binlerce yıllık geçmişiyle Anadolu'nun en özel kültür miraslarından biri. Yine valiliğin sitesindeki bilgilere göre dünyanın en iyi korunmuş Zeus Tapınağı'na, spor ve sanatı birleştiren stadyum-tiyatro kompleksine ve iktisat tarihinin temellerinin atıldığı dünyanın ilk borsasına (Macellum) ev sahipliği yapıyor.

Penkalas Nehri üzerindeki antik köprüleri ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndeki konumuyla Aizanoi, sadece arkeolojik bir alan değil, aynı zamanda enflasyonla mücadeleden şeffaf piyasaya kadar modern dünya kavramlarının filizlendiği devasa bir açık hava müzesi niteliğinde.

13 bin 500 kişi kapasiteli Stadyum ve 20 bin kişi kapasiteli Tiyatronun bir kompleks şeklinde yapılması ise antik dönemin tek örneği...

Aizanoi, MÖ 3000'li yıllara uzanan köklü tarihinde ilk olarak dünyanın en eski kavimlerinden Friglere ev sahipliği yapmış, ardından sırasıyla Kimmer, Lidya, Pers, İskender İmparatorluğu ve Bergama Krallığı egemenliğine girmiş. MÖ 133 yılında Roma hâkimiyetine geçen kent, tahıl ve yün üretimiyle zenginleşerek 80 bin nüfuslu bir metropole dönüşmüş;

Orta Çağ'da bir hisara dönüştürülen ve Selçuklular döneminde Çavdar Tatarları tarafından üs olarak kullanılmasıyla bugünkü "Çavdarhisar" adını almış.

12 bin yıl önce insanlar ne yiyordu? Türkiye'deki bu müthiş yer yanıt veriyor

Adı perili köye bile çıktı ama şimdi yeniden ayağa kalkıyor

Türkiye'deki masalsı köy yakında daha da ünlü olabilir

26 yıldır kapalıydı: Film seti gibi görünen tarihi kale yeniden görülebilecek

Türkiye'deki masalsı adres: Hafta sonu ziyaretçi sayısı artıyor