PİYASALAR

20 adımda ev almak

Platin

"Kendine ait bir eve sahip olmak insana; huzur, güven ve güç verir. Ancak, mantıklı olan kendi şartlarınıza göre doğru yerde, doğru zamanda ve doğru yerde olan evi almak" diyerek sözlerine başlayan Para Durumu Ve Moneye Kurucu Lideri Özlem Denizmen, adımda ev almanın 20 sırrını Platin’e anlatıyor

İrem Sertbaş / irem.sertbas@platinonline.com

Özlem Denizmen, ev almak için gereken 20 altın kuralı şu şekilde sıralaıyor:

1.Ortak karar: Ev satın almak hayatınızın en önemli satın alma kararlarından biri. Bu yüzden eşinizle ortak kararınız olsun. Nereden, nasıl, ne kadar birikimle ve borçla bu evi alacağınızı net bir şekilde konuşun, anlaşın. 

2. Ne için?: Almak istediğiniz evde yaşayacak mısınız? Yatırım amaçlı ise evi aldığınız bölgede ve binada kira değeri artıyor mu? Oturmak için alıyorsanız o bölgede evlerin değeri artıyor mu? Sorun ve soruşturun.

3. Araştırma: Alacağınız evde oturacaksanız, evin lokasyonu işinize, toplu taşımaya ve okula yakın mı? Ulaşımı nasıl sağlayacaksınız? Sürekli araba ve taksi kullanmayı gerektiren bir konumda mı? Bir de o bölgenin gelişme potansiyeli var mı? Bölgeye dair yeni projeler var mı? (Özellikle yatırım içinse)

4. Finansman: Ev almak için ev kredisi (mortgage) kullanacak mısınız? Peşinatınız hazır mı? Aman dikkat! Ev peşinatını arkadaştan, aileden, bankadan borç olarak almayın. Hem ev kredisini hem de peşinat borcunu ödemek bütçenizi zorlar. 

5.     ‘Kiraya vereceğim’: ‘Evi krediyle alıp kiraya vereceğim’ diye düşünüp tüm ödeme planınızı bu şekilde oluşturmayın. Kiracı bulamayabilirsiniz. Bulduğunuz kiracı evden çıkabilir. Bu, sizin krediyi ödemekte zorlanmanıza neden olur.

6.     Finansal huzur: Evi oturmak için alıyorsanız, kredi taksitlerinin gelirinizin yüzde 40’ını, yatırım için alıyorsanız ev kredisi taksitlerinin gelirinizin yüzde 30’unu geçmemesine özen gösterin. 

7.     Güvence: İşiniz, geliriniz güvencede mi? Ailenizde kaç kişi çalışıyor? Hayatta her şey hepimiz için. Herhangi bir sağlık ve iş kaybı durumlarında her ay düzenli kredi ödemesi yapabilecek finansal durumunuz var mı? Ev sahibi olma hedefinize ulaşmak için ödemelerinizi düzenli yapabileceğinizden emin olun. Uzun vadeli borçlanacağınızı göz önüne alıp bugünkü geliriniz kadar yarınınızı da hesaba katın. 

8.Hedef için birikim: Ev almak istek olmanın ötesinde bir plan gerektiriyor. Eğer yeterli birikiminiz yoksa önce bütçe yapmaya başlayın ve her ay ‘olmasa da olur’ dediğiniz harcama alanlarından tasarruf ederek ev alma hedefiniz için peşinat biriktirin. (Uygulamam MONEYE ile bu planı yapabilirsiniz. Google Play ve App Store’dan indirebilirsiniz, ücretsiz)

9. Kredi notu: Kredi notunuzu biliyor musunuz? Kredi ile ev almanın yolu, iyi bir kredi notuna sahip olmaktan geçiyor. Kredi notunuz düşükse ev kredisi başvurusu yapmadan önce kredi notunuzu yükseltmek için önlemler alın. Ödemelerinizi düzenli olarak yapın ve bankacınıza danışın. 

10. Karşılaştırma: Birkaç farklı bankadan kredi teklifi alın. Bu tekliflerdeki faiz oranlarını ve masraf dahil olarak karşılaştırın. Size en uygun seçeneği değerlendirin.

11. Amortisman: Almak istediğiniz evi kiraya verecek olsanız evin bedelini kaç yılda çıkartacaksınız hesaplayın. Evi alacağınız bölgenin amortisman süresiyle karşılaştırın.

12. Liste: Satın alacağınız evin hangi özelliklere sahip olmasını istiyorsanız liste yapın. Oda sayısı, otopark, hangi cephede olduğu, kat sayısı, asansör ve ulaşım özellikleri… Sizin için olmazsa olmazları yazdıktan sonra ev ararken bu listeye göre karar verin.

13. Aşık olma: Satın almak istediğiniz evi beğenin, sevin ama aşık olmayın. Çevredeki benzer evlerle ve apartmandakilerle karşılaştırma yapın ve karar verirken mümkün olduğunca objektif olun.

14. Başlangıç: Evler, projeler bir yere kaçmıyor. Hayallerinizdeki ev bütçenizi zorlayacaksa evdeki huzurunuzu da hesaba katıp bir oda küçüğünü almayı da düşünebilirsiniz. Zamanla onu satıp daha geniş bir alabilirsiniz. Ama, evdeki huzurunuzu satın alamazsınız.

15. Masraflar: Ev alırken tek harcamanız kredi ödemesi olmayacak. Tadilat yaptırmak isteyebilirsiniz, tapu, aidat, yıllık deprem sigortası ve vergi… Rutin harcamalarınızı ve dönem içinde çıkacak beklenmedik harcamaları da göz önünde bulundurun ve bütçenize dahil edin.

16.  Dayanıklılık: Ülkemizin deprem kuşağında olduğu gerçeğini unutmadan, deprem sonrası yapılan veya deprem raporu olan binaları inceleyin. Maalesef ülkemizde her 100 evden sadece 55’inin zorunlu deprem sigortası var. Zorunlu deprem sigortası yaptırarak sizin ve ailenizin geleceğini doğal afetlere karşı güvence altına alın.

17. Karar verirken: Önünüzde sizi bekleyen büyük harcamalar olacak mı? Taşınma, tayin durumunuz var mı? Kendi cevaplarınıza göre en doğru finansal kararı verin.

18. Hukuki durum: Almak istediğiniz ev hukuki anlamda uygun mu emin olun. Tapu, bina yapı ruhsatı, evin üzerinde ipotek ya da haciz kararı, evin emlak vergi borcu var mı öğrenin. Evin metrekaresi size belirtildiği gibi mi ölçün. 

19. Kiracı: Alacağınız evde kiracı varsa kira sözleşmesini inceleyin. Siz o evde yaşayacaksanız her iki tarafa uygun anlaşmayı yapın.

20. Çevre etkisi: Almak istediğiniz evin bulunduğu bölge kentsel dönüşüme girecek mi? Bina kentsel dönüşümle yenilendiğinde içinde siz oturacaksanız duruma uygun planınız hazır olsun. Bir de unutmadan, kendi imkanlarınızdan daha ‘zengin’ bir muhite gitmeyin, komşuda, etrafta gördüğünü ister göz, bakmışınız evin genel harcamaları artmış. Aman dikkat!