Çin'in 50 yıllık planı: Milyonlarca kişi neden kumlara çubuk dikiyor?

Çin'in kuzeyindeki çöllerde 1978'den beri devam eden dev proje, dünyanın en büyük doğa restorasyonu çalışmalarından biri olarak gösteriliyor. Associated Press'in (AP) aktardığına göre, milyonlarca işçi yıllardır hareket eden kumları kontrol altına almak için basit ama etkili bir yöntem kullanıyor.

İşçiler, kol uzunluğundaki çubukları kuma önce bir sıra halinde, ardından kesişen çizgiler oluşturacak şekilde yerleştiriyor. Böylece kumların üzerinde küçük karelerden oluşan bir ağ ortaya çıkıyor. Daha sonra bu karelerin ortasına fidanlar dikiliyor. "Saman ızgaraları" olarak bilinen bu yöntem, kum tepelerini rüzgarın etkisine karşı sabitlemeye ve bitkilerin kök salmasına yardımcı oluyor.

Kumların üzerindeki bu desenler ne anlama geliyor?

Çin'in kuzeyinde kilometreler boyunca uzanan bu kareli yapılar, ülkenin çölleşmeyle mücadelesinin simgesi haline geldi. Üç Kuzey Koruyucu Orman Programı olarak bilinen ve halk arasında "Yeşil Çin Seddi" adı verilen proje, 1978 yılında başlatıldı.

Amaç, geniş alanlarda bitki örtüsünü yeniden oluşturmak, toprağı korumak ve kum fırtınalarının etkisini azaltmak. On yıllardır süren çalışmalar sonucunda önemli ilerlemeler kaydedildi. Ancak bilim insanları, elde edilen kazanımların korunması için mücadelenin daha uzun yıllar devam etmesi gerektiğini söylüyor.

300 milyondan fazla insan görev aldı

Yıllar boyunca kuraklık, aşırı otlatma ve kontrolsüz tarım faaliyetleri bölgelerdeki bitki örtüsünü azalttı. Toprak zayıfladı ve geniş alanlar rüzgarın taşıdığı kumlara karşı savunmasız hale geldi. Çin'in devlet verilerine göre, çölleşmiş alanların büyüklüğü 2000 yılında en yüksek seviyeye ulaştı. Bu tarihten sonra her yıl 1.000 kilometrekareden fazla alan yeniden kazanıldı.

Çin hükümeti, 1978'de başlayan program kapsamında bugüne kadar toplam 500 bin kilometrekarelik alanda ağaçlandırma yapıldığını belirtiyor.

Çin Bilimler Akademisi Uygulamalı Ekoloji Enstitüsü'nden bilim insanı Zhu Jiaojun'a göre, bu başarının arkasında sahada çalışan insanların emeği, uzun vadeli planlama ve büyük yatırımlar bulunuyor. Zhu, proje kapsamında çoğu ücretli ve yarı zamanlı çalışan olmak üzere 300 milyondan fazla kırsal işçinin görev aldığını ifade ediyor.

"Eskiden bir kuş görmek bile beni mutlu ederdi"

Pekin'in yaklaşık 800 kilometre batısındaki Kubuçi Çölü'nde yaşayan 60 yaşındaki Yin Yuzhen, yıllar önce başladığı bu mücadeleyi "çok yalnız" olarak anlatıyor. Eşiyle birlikte yıllarca kumlarla mücadele eden Yin, o dönemde bölgede neredeyse hiçbir canlı göremediklerini söylüyor.

"Gökyüzünden geçen bir kuş bile beni mutlu etmeye yetiyordu" diyor.

40 yıl önce kum fırtınalarının görüş mesafesini birkaç metreye kadar düşürdüğünü anlatan Yin, bugün yaşanan değişime dikkat çekiyor:

"Artık güneşi görebiliyoruz. Uzaklardaki yeşilliği görebiliyoruz. Yolları görebiliyoruz."

Yin ve eşi bugün hâlâ her sabah ağaçlarla ilgileniyor, zarar gören saman ızgaralarını onarıyor ve yeni alanlarda çalışmalarını sürdürüyor.

Asıl mücadele şimdi başlıyor

Uzmanlara göre doğayı eski haline getirmek kadar, elde edilen sonucu korumak da büyük önem taşıyor.

Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi baş bilim insanı Barron Joseph Orr, kurak bölgelerde yeniden oluşturulan ekosistemlerin zamanla daha dayanıklı hale gelebileceğini ancak bunun için sürekli takip ve bakım gerektiğini söylüyor.

Orr'a göre, bu tür projelerin başarılı olabilmesi için yerel halkın ekonomik olarak da desteklenmesi gerekiyor.

Çin'in Gansu bölgesindeki çevre kuruluşları da çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşan insanlarla birlikte ağaçlandırma çalışmaları yürütüyor.

Bilim insanı Zhu Jiaojun ise projenin geleceğiyle ilgili en büyük sorunun şu olduğunu belirtiyor:

"İnsan emeği ve yatırımlar azalırsa, bu alanları nasıl koruyacağımız en büyük endişemiz."

"Doğayı seversek, doğa da bizi korur"

Yıllardır kumlarla mücadele eden Yin Yuzhen, genç nesillerin bu çalışmayı devam ettirmesini istiyor.

"Gençlere bu dünyayı sevmeyi öğretmeliyiz. Eğer onu tüm kalbimizle seversek, doğa da bize karşılığını verir" diyor.