Slovakya'nın merkezinde yer alan Vlkolínec Köyü, Orta Avrupa köylerinin geleneksel özelliklerini taşıyor. 45 binadan oluşan ve iyi korunmuş bir yerleşim yeri, UNESCO'ya göre dağlık bölgelerde bulunan bu tür geleneksel kütük evlerin bölgedeki en eksiksiz topluluğu. Vlkolínec bu özelliği nedeniyle 1993 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde. Ancak sayıları oldukça azalan köy sakinleri bu durumdan pek memnun değil.

Bugün sayıları 20'yi bile bulmayan ve köyde kalıcı olarak yaşayan dört aile, bu statünün hayatlarını kolaylaştırmak yerine zorlaştırdığını savunarak UNESCO unvanının kaldırılmasını istiyor.

İngiliz basınına göre köylüler, her yıl artan turist akınının Vlkolínec'i yaşayan bir yerleşim olmaktan çıkardığını söylüyor. Hatta Mirror'a konuşan bir köy sakini, "UNESCO bizi turistik bir hayvanat bahçesine çevirdi. Bu yaşayan bir kâbus" demiş.

Yerel halk, ziyaretçilerin sık sık özel bahçelerden geçtiğini, evlerin pencerelerinden içeriye doğru fotoğraf çektiğini ve günlük yaşamın mahremiyetinin kalmadığını öne sürüyor.

Öte yandan UNESCO'nun getirdiği sıkı koruma kuralları da köydeki yaşamı sınırlayan bir başka unsur olarak gösteriliyor. İddialarına göre evlerin büyük bölümünün "ulusal kültür anıtı" statüsünde korunması, sakinlerin evlerinde değişiklik yapmasını ya da geleneksel faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırıyor. Köyün en yaşlı sakini Anton Sabucha, bu nedenle eskisi gibi hayvan besleyemediklerini ve tarım yapamadıklarını söylüyor.

UNESCO ise Vlkolínec'in en üst düzey koruma altında olduğunu vurgulamakla birlikte, yerleşimin turizmin etkilerine karşı savunmasız olduğunu da kabul ediyor. Kurumun değerlendirmesine göre artan ziyaretçi sayısı ve geçici olarak mülk edinenlerin çoğalması, köyün karakterini değiştirirken, bu durum doğrudan sakinlerin günlük yaşamına yansıyor.

KÖY HAKKINDA

UNESCO'nun sitesinde köy hakkında şu bilgiler veriliyor:

Vlkolínec, dağlık bölgelerde sıkça rastlanan, kütükten yapılmış mimariye sahip, karakteristik bir Orta Avrupa tipi kırsal yerleşim yeridir ve dikkat çekici derecede iyi korunmuştur. Yerleşimin düzeni neredeyse hiç değişmeden kalmış ve mimari tarzı tamamen muhafaza edilmiştir. Bölgedeki türünün en iyi korunmuş ve en kapsamlı örneğidir.

Vlkolínec, geleneksel Orta Avrupa kırsal yerleşiminin olağanüstü bir örneğidir; 43 bozulmamış ev ve yardımcı binalar, çok sayıda arkaik yapı unsurunu yansıtır

Orijinal ahşap kütük evlerden oluşan yerleşimin tarihi karakteri, öncelikle izole konumu sayesinde korunmuştur. Biçim ve tasarımın özgünlüğü, neredeyse hiç değişmeden günümüze ulaşan orijinal mimari tarzda açıkça görülmektedir.