Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31, iklim gündeminin en kritik başlıklarını ülkeye taşırken iş dünyasına da önemli bir sorumluluk ve fırsat sunuyor. Türkiye'deki 120. yılını kutlayan Nestlé Türkiye, yeşil dönüşümün iş birliğiyle hızlanabileceği inancıyla bu küresel zirveyi stratejik bir platform olarak değerlendiriyor. Şirket bu kapsamda, Uluslararası Yatırımcılar Derneği'nin COP31 programının bir parçası olan YASED COP31 Global Forum Akşam Yemekleri'ne ev sahipliği yaptı. Uluslararası yatırımcı şirketlerin sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm alanındaki küresel ve bölgesel liderleri ile üst düzey paydaşları buluşturan etkinlik, kalıcı iş birliklerine zemin hazırladı. Nestlé Türkiye CEO'su Bernie Stefan ve Nestlé Türkiye CMO'su Başak Ünal zirve önceliklerini, değer zincirindeki karbon azaltım yolculuğunu ve tarımın geleceğine yönelik projelerini değerlendirdi.
"Çözümü fabrikalarımızda değil, çiftçilerimizle birlikte üretiyoruz"
Gıda sektöründe çevresel ayak izinin büyük ölçüde tarımsal üretim ve tedarik süreçlerinde oluştuğunu belirten Stefan, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 95'inin (Kapsam 3) değer zincirinden, bunun yaklaşık üçte ikisinin ise doğrudan tarımdan kaynaklandığını ifade ediyor. Türkiye operasyonlarında da ham maddelerin yüzde 31,91'lik pay ile en büyük emisyonların kaynağı olduğuna dikkat çeken Stefan, dönüşüm stratejilerini şu sözlerle özetliyor: "Bir gıda şirketi olarak emisyonlarımızın yüzde 95'i değer zincirimizden geliyor. Bu sorunu kendi fabrikalarımızı veya lojistik süreçlerimizi iyileştirerek tek başımıza çözemeyiz. Dönüşümün sahada, iş ortaklarımız ve çiftçilerimizle birlikte gerçekleşmesi gerektiğini biliyoruz. Bu noktada rejeneratif tarım bizim için kilit bir kaldıraç."
Nestlé Türkiye CMO'su Başak Ünal ise küresel iklim hedefleri ile yerel ekosistemdeki iş birliklerinin kesişim noktasına dikkat çekiyor: "Net Zero taahhütleri arkasındaki rejeneratif tarım uygulamalarıyla Türkiye'de de global taahhütlerimize uygun bir şekilde yer alıyoruz. Dolayısıyla YASED ile beraber olmak, bu ekosistemin içerisinde rejeneratif tarımın yaygınlaşması ve daha da güçlenmesi açısından bizim için stratejik bir önem arz ediyor."
2018 baz alınarak 2030 yılına kadar emisyonları yüzde 50 azaltma ve 2050'de net sıfır olma hedefleri doğrultusunda önemli mesafe kat ettiklerini vurgulayan Stefan, Türkiye'de şimdiden net sera gazı emisyonlarında yüzde 37 oranında düşüş sağladıklarını aktarıyor. Üretim tesislerinde tüketilen elektriğin yüzde 100'ü I-REC sertifikalı yenilenebilir kaynaklardan karşılanırken, güneş enerjisi ve atık ısı geri kazanımı yatırımları da hız kesmeden sürüyor.
"Çiftçi için ekonomik anlam taşımayan hiçbir model kalıcı olamaz"
Kuraklık ve aşırı hava olaylarının tarımsal üretim üzerindeki baskısını artırdığı günümüzde, teorik vizyonların yerel gerçeklere uygun projelere dönüştürülmesi büyük önem taşıyor. Rejeneratif tarımın sahada karşılık bulabilmesi için dört temel prensiple hareket ettiklerini belirten Stefan, süreci şöyle anlatıyor: "Rejeneratif tarım kulağa çok hoş geliyor ancak daha ziyade mesele bu vizyonu tarlada somut eyleme dökmek. İlk kuralımız bu dönüşümün çiftçi için ekonomik bir anlam taşıması. Finansal olarak karşılığı yoksa çiftçi bunu neden yapsın? İkincisi, yerel koşullara uygun modeller geliştirmek. Üçüncüsü, çiftçiye hem finansal hem de teknik destek sunmak. Son olarak da bu pratiklerle üretilen ham maddeleri doğrudan kendi tedarik zincirimize bağlayarak ekonomik döngüyü tamamlamak." Bu yaklaşım doğrultusunda yerel paydaşlarla yürütülen projeler somut sonuçlar veriyor:
● Bandırma Buğday Projesi: Tarım teknolojileri şirketi Doktar iş birliğiyle toprak analizi, uydu takibi ve tarla verileri kullanılarak sulama ve gübreleme süreçleri optimize ediliyor.
● Manisa Mısır Projesi: Nestlé Purina PetCare, Earthworm Foundation ve Teknik Tarım ortaklığıyla Ekim 2025'te başlatılan pilot uygulamada minimum toprak işleme ve örtü bitki kullanımıyla toprak sağlığı güçlendiriliyor.
● DAMAK'ın 'Fıstığımız Bol Olsun' Projesi: TEMA Vakfı ile 2011'den beri sürdürülen iş birliği kapsamında 4 bini üreticiye ulaşılarak fıstık verimliliğinde 2.5 kat artış sağlandı.
Halihazırda 100'den fazla çiftçi ve yaklaşık 500 hektar alanda yürütülen rejeneratif tarım çalışmalarının, 2030 yılına kadar 400 çiftçiye ve 2 bin hektara ulaşması; buğday ve mısırın ardından şeker pancarı ve süt gibi diğer ham maddelere de yayılması planlanıyor. Stefan, bölgelerinde yeniliklere açık 'lider çiftçilerle' çalışmanın, bilgi paylaşımını ve güveni artırarak dönüşümü hızlandırdığını vurguluyor.
Yaş ortalaması 59 olan çiftçi nüfusuna karşı 'genç işi tarım'
Türkiye'de çiftçilerin yaş ortalamasının 59'a dayanması ve genç çiftçi oranının yüzde 5 civarında kalması, tarımın sürdürülebilirliği önündeki en kritik yapısal sorunlardan biri. Toprağı iyileştirirken tarımın insan kaynağını da geleceğe hazırlamak istediklerini söyleyen Stefan, şirketin 120. yılında başlatılan Genç İşi Tarım programının misyonunu şöyle aktarıyor: "Rejeneratif tarım ile toprak sağlığını ve üretim dayanıklılığını güçlendirirken, Genç İşi Tarım ile bu geleceği şekillendirecek insanlara yatırım yapıyoruz. Amacımız gençlerin tarımı geleneksel bir uğraştan öte tarım teknolojileri, dijital inovasyon ve girişimcilik fırsatları sunan dinamik bir sektör olarak görmelerini sağlamak." Dijital eğitimler, uzman mentorluğu ve ideaton süreçlerini bir araya getiren program kapsamında bugüne kadar 2 bini aşkın gence ulaşıldı ve 60 saatin üzerinde dijital eğitim içeriği hazırlandı. Kuluçka aşamasına seçilen 8 girişim arasından ilk üçe girecek projelere toplam 1.5 milyon lira tohum finansmanı sağlanması planlanıyor. Hedef ise 5 yıl içinde 20 binden fazla gence ulaşmak.
"Burası bizim evimiz: Geleceği ortak akılla inşa edeceğiz"
1906 yılından bu yana Türkiye'de üretim ve yatırım yaptıklarını hatırlatan Bernie Stefan, 4 fabrika, 22 lojistik merkezi ve 2 bin 800'ü aşkın çalışanla Türkiye ekonomisine yaklaşık 33.6 milyar lira brüt katma değer sağladıklarını ve 17 bin 400 kişilik bir istihdam ekosistemini desteklediklerini belirtiyor. Hiçbir kurumun gıda sistemlerini tek başına dönüştüremeyeceğine dikkat çeken Stefan, sözlerini iş dünyası ve tüm paydaşlara yaptığı çağrıyla tamamlıyor: "1906'dan beri Türkiye bizim evimiz ve sorumluluğumuz gelecek nesillere uzanıyor. Ancak gıda sistemlerinin dönüşümü tek bir şirketin başarabileceği bir iş değil. Çiftçiler, iş dünyası, politika yapıcılar, finans kurumları ve sivil toplum olarak ortak hedefler etrafında birleşmeliyiz. COP31, diyaloğun ötesine geçip ölçeklenebilir çözümleri hızlandırmak için hepimize büyük bir fırsat sunuyor."