“Geleceğin rekabet gücü, sürdürülebilir değer üretebilmekten geçiyor”

İstanbul Gelişim Üniversitesi (İGÜ), Türkiye'nin yeşil dönüşümüne katkı sunan kurumları 3 Kasım'da düzenlenen Yeşil Gelişim Ödülleri 2026 kapsamında bir araya getirdi. Organizasyon öncesinde İGÜ Mütevelli Heyeti Üyesi Nur Betül Gayretli ile sürdürülebilirliğin ekonomik dönüşümdeki rolünü, üniversite-sanayi iş birliklerini, Türkiye'nin COP31 sürecini ve Yeşil Gelişim Ödülleri'nin uzun vadeli hedeflerini konuştuk. Sürdürülebilirliği çevresel bir sorumluluğun ötesinde, stratejik bir yönetim ve rekabet meselesi olarak değerlendiren Gayretli, üniversitelerin gelecekte bilgi üretmenin yanı sıra bu bilgiyi ekonomik ve toplumsal değere dönüştüren kurumlar olarak öne çıkacağını vurguluyor.

* İstanbul Gelişim Üniversitesi olarak 3 Kasım'da düzenlediğiniz Yeşil Gelişim Ödülleri 2026'nın ortaya çıkışından ve temel amacından söz eder misiniz?

Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) yayımladığı Küresel Riskler Raporu'na baktığımızda, önümüzdeki 10 yıla damgasını vuracak en büyük risklerin başında iklim krizine uyumsuzluk ve biyoçeşitlilik kaybı geliyor. Bu tablo bize sürdürülebilirliğin çevresel bir sorumlulukla sınırlı kalmadığını ekonomik dayanıklılığın, rekabet gücünün ve uzun vadeli değer üretiminin de temel unsurlarından biri haline geldiğini gösteriyor. Ben sürdürülebilirliği geleceğin ekonomik ve toplumsal yapısını şekillendiren stratejik bir dönüşüm olarak görüyorum. Yeşil Gelişim Ödülleri'ni de bu anlayışla hayata geçiriyoruz. Bizim için bu organizasyonun değeri akademi ile iş dünyasını ortak bir gelecek vizyonu etrafında buluşturmak, farklı sektörlerde geliştirilen çözümlerin birbirine ilham vermesini sağlamak ve yeni iş birliklerinin önünü açmak. Çünkü sürdürülebilir dönüşümün bilgi, teknoloji ve deneyimin paylaşıldığı güçlü bir ekosistemle mümkün olduğuna inanıyorum.

* Sizce sürdürülebilirlik neden günümüzün en önemli ekonomik ve stratejik meselelerinden biri?

Sürdürülebilirliğe ilişkin en büyük yanılgılardan biri, onu ekonomik büyümenin karşısında konumlandırmak. Oysa bugün sürdürülebilirlik ile rekabet gücü giderek birbirini tamamlayan iki unsur haline geliyor. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi gelişmeler çevresel performansın ekonomik rekabet açısından da önem taşıdığını gösteriyor. Benim özellikle önemsediğim nokta, sürdürülebilirliğin kurumların karar alma mekanizmalarına ne ölçüde entegre edildiği. Türkiye açısından baktığımızda, yeşil dönüşüm sanayimiz için bir zorunluluk olduğu kadar devasa bir küresel fırsat.

*İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin bu alandaki yaklaşımını ve uluslararası başarılarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Üniversitelerin rolünün yeniden tanımlandığı bir dönemden geçiyoruz. İstanbul Gelişim Üniversitesi olarak eğitimi, araştırmayı, teknoloji geliştirmeyi ve toplumsal katkıyı birbirini tamamlayan alanlar olarak değerlendiriyoruz. Öğrencilerimizin edindikleri bilgileri aktif bir şekilde kullanarak Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda gerçek sorunlara çözüm üretebilmelerini önemsiyoruz. Times Higher Education (THE) Impact Rankings sonuçlarında üniversitemizin genel sıralamada 401-600 bandında yer alması ve üç farklı Sürdürülebilir Kalkınma Amacı kategorisinde dünyanın ilk 100 üniversitesi arasına girmesi, bu alandaki çalışmalarımız açısından önemli göstergeler. Yeşil Gelişim Ödülleri de bu vizyonumuzun bir yansıması.

* İstanbul Gelişim Üniversitesi'nin COP31 kapsamında üç projesi kabul edildi. Bu projelerden ve hedeflerinden söz eder misiniz?

Üniversitemizin COP31 kapsamında üç projesinin kabul edilmesini, akademik birikimimizin uluslararası iklim gündemiyle buluşması açısından son derece değerli buluyorum. Bu projelerin özellikle üç farklı alana odaklanması önemli: kentlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı, sürdürülebilir yapı teknolojileri ve bilimsel bilginin toplumsal etkiye dönüşmesi. İlk projemiz olan CR-Cities Academic Network (Climate-Ready Cities Academic Network), iklim değişikliğine karşı daha dirençli ve hazırlıklı kentler oluşturulmasına yönelik akademik iş birliklerini odağına alıyor. Kentlerin iklim risklerine karşı dayanıklılığını artırmak çevresel olduğu kadar ekonomik ve toplumsal açıdan da kritik bir mesele. İkinci projemiz From BIM to Climate Action: Integrating Sustainability Performance into Building Approval Processes, yapı bilgi modellemesi teknolojisi ile sürdürülebilirlik performansının yapı onay süreçlerine entegrasyonunu ele alıyor. Bu çalışmayı özellikle önemli buluyorum çünkü sürdürülebilirliğin yalnızca hedeflerde değil, teknik karar ve uygulama süreçlerinde de karşılık bulması gerektiğini gösteriyor. Üçüncü projemiz Science Communication for Climate Diplomacy: Universities as Catalysts for Collective Climate Action ise bilim iletişimi ile iklim diplomasisi arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Bilimsel bilginin üretilmesi kadar doğru aktarılması, anlaşılması ve ortak eyleme dönüşmesi de büyük önem taşıyor. Bu üç projeye birlikte baktığımızda üniversitelerin sürdürülebilir dönüşümde üstlenebileceği farklı rolleri görüyoruz: Bilimsel bilgi üretmek, teknolojik çözüm geliştirmek ve bu çözümlerin toplumla buluşmasını sağlamak.

* Yeşil Gelişim Ödülleri'nin uzun vadede nasıl bir etki oluşturmasını bekliyorsunuz? Bu organizasyonu gelecekte nasıl konumlandırmak istiyorsunuz?

Ben bir organizasyonun gerçek başarısının, düzenlendiği gün yarattığı görünürlükten çok, sonrasında geliştirdiği iş birlikleri, hayata geçirdiği projeler ve oluşturduğu kalıcı etkiyle ölçülmesi gerektiğine inanıyorum. Özellikle farklı sektörlerin birbirinden öğrenebilmesini önemli buluyorum. Üniversiteler tam da bu noktada önemli bir avantaja sahip. Farklı disiplinleri, araştırmacıları, genç yetenekleri ve sektör temsilcilerini ortak bir zeminde buluşturabiliyorlar. Gerçek üniversite-sanayi iş birliği, akademik bilginin sektörün ihtiyaçlarıyla buluştuğu ve bunun sonucunda yeni bir teknolojiye, uygulamaya veya ekonomik değere dönüştüğü noktada başlıyor. Bu nedenle Yeşil Gelişim Ödülleri'ni tek seferlik bir organizasyon olarak görmüyoruz. Uzun vadeli hedefimiz sürdürülebilirlik alanındaki başarılı projeleri veri tabanına dönüştüren, akademi ile sektör temsilcilerinin arasında yeni iş birlikleri için zemin hazırlayan, yeşil yatırımlara yön veren ve Türkiye'nin net sıfır karbon hedeflerine rehberlik eden sürekli bir platform yapısı kurmak. Zira geleceği şekillendiren kurumlar, yalnızca değişime uyum sağlayanlar değil, bugünden aldıkları kararlarla değişimin yönünü belirleyebilenler olacak.