ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı saldırılar ve İran'ın misillemeleri sürüyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle dünya genelinde enerji krizi yaşanırken bu kez Husilerin savaşa dahil olması yeni bir adresi gündeme taşıdı.

Çünkü, Husiler Boğazın Yemen tarafındaki kıyı şeridinin önemli bir kısmını elinde tutan

Yemen'deki Husiler, yaklaşık 1 ay bekledikten sonra Cumartesi günü İsrail'e iki füze fırlatarak Orta Doğu'daki savaşa dahil oldu. Husilerin saldırılarını Kızıldeniz'deki gemi trafiğine genişletip genişletmeyeceği henüz belirsiz. Husiler, İsrail'i hedef alan saldırılar düzenlese de henüz Babül Mendeb Boğazı'na yönelik bir adım atmadı.

Babül Mendeb Boğazı

Kızıldeniz'in güney ucunda, Arap Yarımadası ile Afrika arasında yer alan Babül Mendeb Boğazı, Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu ile birleştiriyor. Boğaz, ayrıca deniz ticaretinde Asya, Afrika ve Avrupa'yı birbirine bağlıyor.

En dar noktası yaklaşık 26 kilometre genişliğinde olan boğaz, Mısır'ın kuzeyinde Süveyş Kanalı'nın inşa edilmesiyle Akdeniz ile Doğu Asya arasındaki bağlantının bir parçasını oluşturarak stratejik ve ekonomik önemini artırdı.

Babül Mendeb, dünyanın en kritik deniz ticaret hatlarından biri olarak öne çıkıyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, küresel deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık yüzde 10'u buradan sağlanıyor. Günlük yaklaşık 4 milyon varil petrol ve petrol ürünü, Babül Mendeb üzerinden dünya pazarlarına ulaşıyor.

Bu durum, varil fiyatının ortalama 70-80 dolar bandında hesaplanması halinde 300-350 milyon dolarlık enerji akışı anlamına geliyor.

BM Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) verilerine göre de küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 12'si, Süveyş hattını kullanırken Babül Mendeb'in bu hattın giriş ve çıkış noktalarını oluşturması önemini artırıyor.

Dünya Bankasına göre Kızıldeniz hattı, küresel konteyner trafiğinin önemli oranı için kritik bir koridor konumunda bulunuyor. Bu durum, Hürmüz Boğazı'nda süregelen jeopolitik gerilimle Babül Mendeb'in stratejik önemini ortaya koyuyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki krizin ardından Süveyş hattının devre dışı kalmasının hem enerji hem de ürün tedariki açısından yeni bir krizin habercisi olacağı belirtiliyor.

Husilerin, Babül Mendeb Boğazı'ndan geçişleri engellemek için atabileceği olası adımlar, Süveyş hattını kullanan gemilerin, Afrika'nın güneyindeki Ümit Burnu'na yönelmeye mecbur kalması anlamına geliyor.

Bu da başta petrol tankerleri olmak üzere gemilerin sefer sürelerini ortalama 10-15 gün uzatarak gemi başına yüz binlerce dolardan 1 milyon dolara kadar ek maliyet oluşturuyor. Artan yakıt, sigorta ve navlun giderleri, toplam maliyeti daha da yükseltiyor.

Husilerin Babül Mendeb'deki etkisi

Yemen'in Kızıldeniz kıyısının büyük bölümünü kontrol eden Husiler, hat üzerindeki Hudeyde gibi stratejik limanları da elinde tutuyor.

Daha önce füze ve İHA saldırılarıyla Babül Mendeb'de birçok kez farklı ülkelere ait gemileri hedef alan grubun savaşa dahil olmasıyla Husilerin, Kızıldeniz'deki ticari gemi trafiğine yönelik tutumları da önem kazandı.

Haziran 2025'te İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Babül Mendeb Boğazı ve Aden Körfezi'nde ABD bağlantılı ticari gemiler için yüksek tehdit bulunduğunu bildirmişti.