Ödül alan Türk kalesi: 367 yıldır ayakta

Çanakkale Boğazı'nın girişini savunmak amacıyla Anadolu yakasındaki Kumkale ile birlikte 1659 yılında inşa ettirilen Seddülbahir Kalesi'ne bir ödül geldi.

ABONE OL

Osmanlı padişahı 4. Mehmed'in annesi Hatice Turhan Sultan'ın vakfı olan Seddülbahir Kalesi, "Wonder Global Design Awards 2025" kapsamında uluslararası ödüle layık görüldü.

"Denizin seddi" anlamına gelen "Seddül-bahr" adını taşıyan kale; yüzyıllar boyunca Çanakkale Boğazı'nın korunmasında önemli bir yere sahip.

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, restore edilerek müzeye dönüştürülen kalenin, mimari koruma ile çağdaş müzecilik anlayışını bir araya getiren dönüşümüyle öne çıktığı belirtildi. Açıklamada, dünya genelinde mimarlık ve tasarım projelerini değerlendiren organizasyonun mimarlık, iç mekan ve kültürel projeler gibi farklı alanlarda yenilikçi çalışmaları uluslararası jüri tarafından ödüllendirdiği ifade edildi.

"KOOP Architects" imzası taşıyan Seddülbahir Kalesi Projesi'nin, "Mimarlık-Kültürel/Toplumsal Mimarlık" kategorisinde ödüle değer görüldüğü vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Seddülbahir Kalesi'nde gerçekleştirilen restorasyon ve müze tasarımı, tarihi yapının özgün mimarisini korurken çağdaş sergileme teknikleri ile ziyaretçi deneyimini bir araya getirmesiyle dikkati çekmektedir. Elde edilen bu ödül, yürütülen koruma ve müzecilik çalışmalarının uluslararası düzeyde takdir gördüğünü ortaya koymaktadır."

SEDDÜLBAHİR KALESİ HAKKINDA

Seddülbahir Kalesi, Çanakkale Boğazı'nın girişini savunmak amacıyla Anadolu yakasındaki Kumkale ile boğazın her iki yakasına karşılıklı olacak şekilde Tarihi Gelibolu Yarımadası'nın girişine 1658 yılında inşa ettirildi.

Osmanlı Sultanı IV. Mehmed'in annesi Hadice Turhan Sultan tarafından yaptırılan Seddülbahir, Asya kıyısında konumlanan Kumkale ile birlikte, stratejik öneme sahip su yolunu Venedik donanmasından ve Hac yolunu tehdit eden korsanlardan korumak amacıyla inşa edilmiş.

O dönem karşı kıyıdaki Kumkale ile birlikte, Venediklilerin Boğaz saldırılarının karşılandığı ilk savunma hattını oluşturmak amacı ile inşa ettirilmişti. IV. Mehmet'in annesi, Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırıldı.

Kale, Çanakkale Muharebeleri sırasında 12 adet top ile savunmaya katıldı. Çanakkale Savaşları sırasında ağır bombardımana maruz kaldı. 3 Kasım 1914'te müttefikler tarafından kalenin bombalanması üzerine Türk ordusu, Birinci Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi'nde ilk şehitlerini verdi.

Çanakkale Muharebeleri'nde ağır hasar gören kale, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığınca 2015'te başlatılan restorasyon uygulama projesinin Cumhuriyet'in 100. yılında 18 Mart 2023'te tamamlanmasıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeniden ziyarete açıldı.

Projenin bilimsel danışma kurulunda Dr. Gülsün Tanyeli, Prof. Dr. Lucienne Thys-Şenocak, Prof. Dr. Rahmi Nurhan Çelik, Dr. Haluk Sesigür ve Arzu Özsavaşcı yer aldı.

Mimari projeyi ise Yusuf Burak Dolu (KOOP Mimarlık) ve Arzu Özsavaşcı (AOMTD) üstlendi. Uygulama, ABMA Restorasyon tarafından gerçekleştirildi.