Dünya haritası yeniden mi çizilecek?

Togo tarafından Afrika ülkeleri adına sunulan 'Correct the Map' başlıklı tasarı, 164 ülkenin 'evet' oyuyla kabul edildi. Oylamada altı ülke çekimser kalırken, karara tek karşı çıkan ülke Amerika Birleşik Devletleri oldu. Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldovya, Sırbistan ve Ukrayna ise çekimser oy kullandı. Washington yönetimi tasarıyı 'ideolojik kaygılarla hazırlanmış bir adım' olarak değerlendirip eleştirirken; Fransa, resmi kurumlarda Mercator kullanımını azaltarak eşit alanlı Eckert IV projeksiyonuna geçeceğini şimdiden duyurdu.

450 YILLIK MERCATOR PROJEKSİYONU NEDEN ELEŞTİRİLİYOR?

Felemenkli haritacı Gerardus Mercator tarafından 1569 yılında deniz navigasyonunu kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen Mercator haritası, açıları ve pusula yönlerini koruma konusunda oldukça başarılı. Ancak bu harita tekniği küresel yüzeyi düz bir kağıda aktarırken kutuplara yakın kara parçalarını aşırı derecede büyük gösteriyor. Öyle ki Mercator haritasında Grönland ile Afrika kıtası neredeyse aynı büyüklükte görünüyor. Oysa gerçekte Afrika, Grönland'dan yaklaşık 14 kat daha büyük bir yüzölçümüne sahip. Avrupa, Kanada, Rusya ve Grönland görsel olarak devasa boyutlara ulaşırken, ekvatora yakın bölgelerde yer alan ülkeler ise alanlarına kıyasla çok daha küçük görünüyor.

Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey oylama sonrası yaptığı açıklamada konunun önemini şu sözlerle özetledi: "Adil bir harita dünyanın coğrafyasını değiştirmez, dünyayı nasıl gördüğümüzü değiştirir."

ÖNE ÇIKAN ALTERNATİF: EQUAL EARTH

BM kararının ardından öne çıkan en güçlü alternatiflerin başında 2018 yılında geliştirilen Equal Earth projeksiyonu geliyor. Tom Patterson, Bojan Šavrič ve Bernhard Jenny tarafından tasarlanan bu yöntem, kıtaların biçimsel hatlarını korurken kara parçalarının birbirine oranla gerçek büyüklüklerini kağıda yansıtıyor. Bu haritada Afrika belirgin biçimde daha geniş yer kaplarken, Grönland ve kuzey bölgeleri gerçek boyutlarına çekiliyor.