Yayın Tarihi:
17 Kasım 2026 14:46Güncelleme Tarihi:
17 Kasım 2026 14:46Güncelleme Tarihi:
17 Kasım 2026 14:46Yayın Tarihi:
17 Kasım 2026 14:46
Sanayide rekabetin kuralları değişirken üretim tesislerinde çalışanların üstlendiği roller de yeniden şekilleniyor. Yapay zeka destekli karar sistemleri, robotik uygulamalar, enerji verimliliği ve düşük karbonlu üretim teknolojileri, geleneksel mesleklerin yanına yeni uzmanlık alanları ekliyor. Bu dönüşüm, şirketlerin nitelikli iş gücü yetiştirme sorumluluğunu artırırken gençlerin kariyer tercihleri açısından da yeni fırsatlar yaratıyor. Özellikle demir-çelik gibi köklü sektörlerde teknolojik yetkinliklerin üretim tecrübesiyle buluşması önem kazanıyor. Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı ile 2030'a uzanan süreçte sanayinin ihtiyaç duyacağı meslekleri, insan emeğinin değişen rolünü, yeşil dönüşümün istihdama etkisini ve mesleki eğitimin geleceğini konuştuk.
* Demir-çelik ve ağır sanayide teknolojiyle birlikte çalışanların üstlendiği roller de değişiyor. 2030'a doğru hangi mesleklerin dönüşmesini bekliyorsunuz? Bu süreci hızlandıracak gelişmeler neler?
2030'a doğru ilerlerken sanayide rekabetin tanımı değişmeye devam edecek. Artık rekabette farkı yalnızca ne kadar ürettiğiniz değil, hangi teknolojiyle, ne kadar verimli ve sürdürülebilir ürettiğiniz belirliyor. Demir-çelik gibi köklü sektörlerde ileri teknoloji, otomasyon, yapay zeka ve veri analitiği uygulamalarıyla birlikte çalışanların rolleri de dönüşecek. Ancak teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, insanın muhakemesi, tecrübesi ve üretim kültürü önemini koruyacak. Çünkü sanayide teknolojiye yön veren de onu gerçek bir üretim gücüne dönüştüren de insandır.
* Yapay zeka ve dijitalleşmenin yanı sıra enerji ve çevre teknolojileri de yeni uzmanlık ihtiyaçları doğuruyor. Bugün henüz yaygın olmayan hangi mesleklerin sanayinin geleceğinde öne çıkacağını düşünüyorsunuz?
Gelecekte yapay zeka ve endüstriyel veri analitiğinin yanı sıra enerji verimliliği, karbon yönetimi, yenilenebilir enerji, hidrojen teknolojileri, robotik ve akıllı bakım alanlarında uzmanlaşan insan kaynağına daha fazla ihtiyaç duyulacağını öngörüyorum. Aslında burada yalnızca yeni mesleklerin ortaya çıkmasından değil, bildiğimiz mesleklerin de yeniden tanımlanmasından söz ediyoruz. Üretim süreçlerini dijitalleştiren, kaynak kullanımını optimize eden ve çevresel etkileri ölçerek azaltan sistemlerle çalışabilen insan kaynağı daha stratejik hale gelecek. Bence gelecekte asıl değer, teknolojiyi bilmek kadar onu üretimin içine taşıyabilmekte olacak. Bu yetkinliğe sahip insanlar sanayinin dönüşümünde belirleyici rol üstlenecek.

* Geleceğin sanayisinde teknik bilginin yanında farklı yetkinliklerin de önem kazanacağı görülüyor. 2030'un insan kaynağı profilini nasıl tanımlarsınız? Bugün üniversitede okuyan gençlere hangi alanlarda kendilerini geliştirmelerini önerirsiniz?
Gençlere mühendislik ve temel bilimlerin yanı sıra dijital teknolojilere, yabancı dile ve artık en az bunlar kadar önemli hale gelen yapay zekanın dilini öğrenmeye yatırım yapmalarını öneriyorum. Ama bir sanayici olarak özellikle altını çizmek istediğim bir konu var: Sahayı tanımadan üretimi anlamak mümkün değil. Dijital becerileri deneyimle, problem çözme becerisiyle ve sürekli öğrenme iradesiyle birleştirmek gerekiyor. Teknik bilgi kadar farklı disiplinlerle birlikte çalışabilmek, değişen koşullara uyum sağlamak ve büyük resmi görebilmek de ileride daha önemli olacak. Çünkü bilgiye ve veriye erişimin yaygınlaşacağı bir dünyada asıl fark, bunları doğru yorumlayarak yenilikçi ürün ve çözümlere dönüştürebilmekten doğacak. Gençlere tavsiyem, yalnızca bugünün mesleklerine değil, yarının problemlerini çözebilecek yetkinliklere yatırım yapmaları.
* Yeşil dönüşüm, üretimin her aşamasında yeni sorumluluklar getiriyor. Sürdürülebilir üretim anlayışı çalışanların rollerini nasıl etkileyecek? Şirketler mevcut iş gücünü bu değişime hazırlamak için neler yapmalı?
Sürdürülebilirliği sanayinin geleceğinden ayrı düşünmüyorum. Bugün sürdürülebilir üretim, rekabet gücünüzü ve gelecekte nerede duracağınızı belirleyen temel unsurlardan biri. Sürdürülebilirlik bir departmanın işi değil, bütün şirketin iş yapış biçimi olmak zorunda. Temininden üretime, kaliteden proses yönetimine, stok ve lojistikten satış ve pazarlamaya kadar her süreç bu anlayışla yönetilmeli. Burada şirketlere de önemli sorumluluk düşüyor. Yeni teknolojilere, temiz enerjiye, düşük karbonlu üretime yatırım yaparken insan kaynağınızı da aynı hızla geliştirmek zorundasınız. Çünkü bu yatırımları verimli ve sürdürülebilir sonuçlara dönüştürecek olan günün sonunda yine insan. İnsanı bu dönüşümün dışında bırakarak sanayiyi dönüştüremezsiniz.
* Otomasyon ve robotik sistemler tekrarlayan işleri üstlenirken yapay zeka karar alma süreçlerinde de etkisini artırıyor. Bu gelişmeler insan emeğinin geleceğini nasıl şekillendirecek? Hangi alanlarda insanın rolü belirleyici kalacak?
Teknolojinin insanın yerini almasından çok, insanın üretimdeki rolünü değiştireceğine inanıyorum. Otomasyon ve robotik sistemler, özellikle üretimde tekrarlayan işleri daha şimdiden üstlenmiş durumda. Önümüzdeki dönemde yapay zeka ve veri analitiği karar alma süreçlerini destekleyecek, belki de bir süre sonra rutin karar alma süreçlerinin de çoğunu üstlenmiş olacak. Ama üretim yalnızca verilerden ve algoritmalardan ibaret değil. Bu açıdan baktığımda çalışanların; süreçleri izleme, sonuçları değerlendirme, sorunları çözme ve iyileştirme noktasında daha fazla sorumluluk alacakları bir döneme giriyoruz. O yüzden ileride, analitik zeka ve duygusal zekayı birlikte, etkin bir şekilde kullanabilen insanlar iş hayatında daha da tercih edilir olacak. Geleceğin sanayisinde kazanan, insanın tecrübesiyle teknolojinin gücünü en iyi birleştirenler olacak.
* Küresel rekabette nitelikli çalışanları yetiştirmek ve elde tutmak giderek daha önemli hale geliyor. Sanayi şirketlerinin yetenek yönetimi anlayışı 2030'a doğru nasıl değişmeli?
Küresel rekabette teknoloji ve üretim altyapısı kadar, bu altyapıyı geliştiren ve yöneten insan kaynağı da belirleyici olacak. Bu yüzden çalışanların yetkinliklerini geliştirebilmeleri için sürekli öğrenmeyi destekleyen bir kurum kültürü oluşturmak çok önemli. Çünkü günümüzde bilgiye erişim artık çok kolay. Önemli olan çalışanlarda öğrenme merakını ve kendini geliştirme refleksini canlı tutabilmek. Çalışanlar bu yetkinliği kazandığında, hangi alanlarda gelişim kaydetmeleri gerektiğini bilir ve ihtiyaç halinde eğitim taleplerini kendileri de oluşturabilirler. Tabii şunu da unutmayalım ki bir sanayici olarak her zaman ekosistemin önemine vurgu yapıyorum. Bu tür büyük dönüşümleri tek başına büyük sanayi kuruluşlarının gerçekleştirmesi yeterli olmayacak. Tedarikçilerden teknoloji geliştiricilere, eğitim kurumlarından araştırma merkezlerine kadar tüm sanayi ekosisteminin yeni yetkinliklerle güçlenmesi gerekiyor. Bu yüzden de tüm paydaşların bu konuda iş birliği içinde olması şart.

* Gençlerin sanayiyi bir kariyer alanı olarak tercih etmesinde eğitim ve iş dünyası arasındaki bağın güçlenmesi önemli. Üretime ilgiyi artırmak için nasıl bir yol izlenmeli? Mesleki eğitim ve kariyer gelişimi açısından hangi adımlar öncelik taşıyor?
Gençlerin sanayiye ilgisini artırmak için öncelikle üretimin bugün ulaştığı teknolojik düzeyi ve gelecekte sunduğu fırsatları daha iyi anlatmamız gerekiyor. Sanayi artık yalnızca fiziksel üretimin yapıldığı tesislerden ibaret değil. Gençlerin zihnindeki geleneksel fabrika algısını değiştirmemiz gerekiyor. Çünkü bugünün sanayi tesisleri; mühendislikten yazılıma, yapay zekadan enerji teknolojilerine kadar pek çok disiplini bir araya getiren, sürekli gelişen bir alan. Gençlerin bu dönüşümün parçası olabileceklerini görmeleri önemli.
Bunun için iş dünyası ile eğitim kurumları arasındaki iş birliğini güçlendirmeliyiz. Şirketlerin mesleki ve teknik eğitimi desteklemesi, gençlere kariyerlerinin farklı aşamalarında gelişim imkanları sunması ve eğitim programlarının sektörün değişen ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesine katkıda bulunması da büyük önem taşıyor. Bizim için eğitim, özellikle de mesleki ve teknik eğitim çok önemli. Bir sanayici olarak yıllardır şuna inanıyorum ki mesleki eğitim güçlenmeden, üretimin gücünü sürdürülebilir kılmak mümkün değil. Türkiye'nin önümüzdeki dönemde en büyük ihtiyaçlarından biri, iyi yetişmiş, nitelikli ve geleceğin teknolojilerine hakim insan kaynağı olacak. Sanayi değişiyor, üretim teknolojileri gelişiyor. Dolayısıyla gençlerimizi meslek edinmenin de ötesinde değişen dünyanın ihtiyaçlarına cevap verebilecek donanıma sahip olmaları için yetiştirmemiz gerekiyor. Bu anlayışla faaliyette bulunduğumuz bölgelerde, hayata geçirdiğimiz okullar ve özel eğitim kurumlarıyla çocukların ve gençlerin geleceğine katkı sunuyoruz. Bu anlayışla kısa bir süre önce memleketimiz ve aynı zamanda tesislerimizin de bulunduğu İskenderun'da Fuat Tosyalı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin yapımını başlattık. 17 bin metrekareyi aşan alanı, 24 dersliği, branş atölyeleri, laboratuvarları, kütüphanesi, spor salonu ve sosyal alanlarıyla öğrencilerimizin hem teorik hem de uygulamalı eğitim alabilecekleri bir okul olacak. Öğrencilerimiz aynı zamanda Tosyalı'nın işletmelerinde staj ve uygulamalı eğitim olanaklarından da yararlanabilecek. Bizim amacımız yalnızca okullar inşa etmek değil; üretimi bilen, teknolojiyi anlayan ve geleceğin sanayisine yön verebilecek gençler yetişmesine katkı sağlamak.