USD

-
-%

EUR

-
-%

GBP

-
-%

ALTIN ONS

-
-%

ALTIN GR

-
-%

Yayın Tarihi:

21 Kasım 2026 08:09

Güncelleme Tarihi:

21 Kasım 2026 08:09

Güncelleme Tarihi:

21 Kasım 2026 08:09

Yayın Tarihi:

21 Kasım 2026 08:09

İşin geleceği değil, işin yeni hali

2030'a yaklaşırken mesleklerin içeriği ve ihtiyaç duyulan beceriler değişiyor. Yapay zeka kullanımındaki hızlı artış, şirketlerin iş gücü planlamasını da etkiliyor.

İşin geleceği değil, işin yeni hali

EY Türkiye Şirket Ortağı ve İş Gücü Danışmanlığı Lideri Ülker Day, Platin Dergisi Kasım 2026 sayımızda konuk yazar oldu. Day, yazısında üretken yapay zeka ve küresel dönüşümlerle birlikte mesleklerin bütünüyle ortadan kalkmasından ziyade görev portföylerinin ve ihtiyaç duyulan yetkinlik bileşimlerinin hızla değiştiğinden bahsetti. İşte o yazı:

Yakın zamana kadar iş gücü, büyük ölçüde istikrarlı ve öngörülebilir bir yapı üzerinden tanımlanıyordu. Bugün ise bu istikrarlı yapı hızla çözülebiliyor. Üstelik değişimin arkasında yalnızca yapay zeka yok. Teknolojik ilerleme; demografik değişim, yetenek açığı, sürdürülebilirlik dönüşümü, yeni çalışan beklentileri, jeopolitik dalgalanmalar ve değişen çalışma modelleriyle eş zamanlı ilerliyor. Üretken yapay zekanın (GenAI) benimsenme hızı, bu dönüşümün ölçeğini somut biçimde ortaya koyuyor. EY Work Reimagined Araştırması'na göre iş yerinde GenAI kullanımı, 2023'te yüzde 22 seviyesindeyken 2024'te yüzde 75'e yükseldi.

ÜNVAN, ARTIK YAPILAN İŞİ ANLATMAYA YETMİYOR

İş gücü dönüşümünün en görünür yansıması, mesleklerin ortadan kalkmasından çok işlerin içeriğinin değişmesi. EY tarafından hazırlanan iş gücü piyasası analizine göre, küresel ölçekte mesleklerin yaklaşık yüzde 59'u üretken yapay zekaya yüksek veya orta düzeyde maruz kalıyor. Bu oran gelişmiş ekonomilerde yüzde 67'ye çıkarken, gelişmekte olan ekonomilerde yüzde 57 seviyesinde gerçekleşiyor. Yine de 'maruziyet', bir mesleğin bütünüyle ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Çünkü her meslek, birbirinden farklı yüzlerce görevin birleşiminden oluşuyor. Bu ayrım, önümüzdeki dönemin temel mesajını açıkça ortaya koyuyor: Mesleklerin tamamından çok görev portföyleri dönüşecek.

TEKNOLOJİNİN YAYGINLAŞMASI, DÖNÜŞÜMÜN TAMAMLANDIĞI ANLAMINA GELMİYOR

EY Work Reimagined 2025 Araştırması, 29 ülkeden 15 bin çalışan ve bin 500 işverenin görüşlerini içeriyor. Araştırmaya göre çalışanların yüzde 88'i iş hayatında bir ölçüde AI kullanıyor. Araştırmada çalışanların yüzde 54'ü AI'ı bilgi arama, yüzde 38'i ise doküman özetleme amacıyla kullandığını belirtirken, AI araçlarını iş yapış biçimini dönüştürecek ölçüde kullanan ileri seviye çalışanların oranı yalnızca yüzde 5'te kalıyor.

Araştırma, ileri seviyede AI kullanan çalışanların haftada yaklaşık 14 saate, başka bir ifadeyle bir buçuk iş gününden fazla ek kapasiteye ulaşabildiğine işaret ediyor. Yıllık 81 saat veya daha fazla AI eğitimi alan çalışanlar haftada yaklaşık 14 saat tasarruf sağlarken, dört saatten az eğitim alanlarda bu kazanım yaklaşık üç saat düzeyinde kalıyor. Buna karşın çalışanların yalnızca yüzde 12'si yeterli düzeyde AI eğitimi aldığını belirtiyor.

HANGİ YETKİNLİKLER KRİTİK HALE GELİYOR?

İşlerin görev portföyü değiştikçe çalışanlardan beklenen yetkinlik bileşimi de değişiyor. Teknik bilgi önemini kaybetmiyor; ancak tek başına yeterli olmaktan çıkıyor. Geleceğin kritik yetkinliklerini üç katmanda ele almak mümkün.

İlk katmanda dijital, veri ve AI okuryazarlığı bulunuyor. İkinci katmanda insana özgü ve tamamlayıcı beceriler yer alıyor. Üçüncü katmanda ise sektör ve iş bilgisi bulunuyor.

Daha güçlü formül: Teknik beceri + insan becerisi + sektör uzmanlığı. Bu bileşim yeni uzmanlık alanlarının da doğmasına yol açıyor. AI yönetişimi, sorumlu AI, model risk yönetimi, insan-AI iş tasarımı, veri etiği, siber güvenlik, sürdürülebilirlik analitiği, iklim riski, iş gücü analitiği ve stratejik iş gücü planlaması gibi alanlar giderek daha fazla önem kazanıyor.

BECERİLER ARTIK BÜYÜMENİN TEMEL GİRDİSİ

Geçmişte şirketlerin büyüme kapasitesi ağırlıklı olarak sermaye, üretim altyapısı, pazar erişimi ve teknoloji yatırımları üzerinden değerlendiriliyordu. Bugün bunlara bir unsur daha eklendi: Doğru beceriyi doğru zamanda oluşturabilme kapasitesi. EY'ın küresel çapta CEO'lara yönelik gerçekleştirdiği araştırmaya katılan 21 ülkeden bin 200 CEO'nun yüzde 72'si, önümüzdeki üç yılda beceri açığının büyümenin önünde sermayeye erişimden daha büyük bir engel haline geleceğini düşünüyor. CEO'ların yüzde 47'si kuruluşlarının AI becerilerini inovasyonun hızına yetişecek ölçüde geliştiremediğini belirtiyor. Katılımcıların yüzde 80'i ise AI'ın çalışan sayısından önce roller, beceriler ve çalışma biçimleri üzerinde daha büyük etki oluşturmasını bekliyor.

İNSAN KAPASİTESİNİ ARTIRMAK MI, YALNIZCA MALİYETİ AZALTMAK MI?

Yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisini değerlendirirken şirketlerin önünde iki farklı yaklaşım bulunuyor. Birincisi, teknolojiyi ağırlıklı olarak maliyet azaltma ve verimlilik aracı olarak görmek. İkincisi ise teknolojinin sağladığı kapasiteyi çalışanların daha yüksek katma değerli işlere yönelmesi için kullanmak. Buradan iş dünyası için önemli bir mesaj çıkıyor: Geleceğin iş dünyasında değer, çalışan sayısını azaltmaktan çok insan kapasitesini teknolojiyle büyütebilen şirketler tarafından yaratılacak.

TÜRKİYE AÇISINDAN FIRSAT VE RİSK AYNI YERDE

Türkiye'nin genç ve teknolojiye açık iş gücü, dönüşüm açısından önemli bir avantaj sunuyor. Bununla birlikte teknoloji yatırımlarının hızının beceri dönüşümüyle desteklenmesi gerekiyor. EY'ın endüstrilerin geleceğine yönelik gerçekleştirdiği bir araştırmaya Türkiye'den katılan şirketlerde robotik ve otomasyona yatırım yaptığını belirtenlerin oranı yüzde 85'e ulaşırken küresel ortalama yüzde 65 seviyesinde kalmıştı. Türkiye'den katılan yöneticilerin yüzde 81'i ise uç bilişim kullanım alanlarını ve kavramlarını daha iyi anlamaya ihtiyaç duyduklarını belirtmişti. Veriler 2023 tarihli olsa da Türkiye'deki önemli bir eğilimi görünür kılıyor: Teknolojiye yönelik yatırım iştahı yüksek, ancak yeni teknolojilerin kullanım alanlarını iş modeline dönüştürecek yetkinliklerin geliştirilmesi de aynı ölçüde kritik.

(EY Türkiye Şirket Ortağı ve İş Gücü Danışmanlığı Lideri Ülker Day)

EN ÇOK OKUNANLAR