Yapay zeka çağında kariyerinizi koruyacak 5 kalıcı beceri

Pek çok çalışan, yapay zeka (YZ) kullanımının hız kazanmasıyla birlikte makinelerin kendi yerlerini alacağından korkuyor. Peki, ya insanların, yapay zekanın kolay kolay taklit edemeyeceği, hem tamamen insani hem de kariyer başarısı için vazgeçilmez olan nitelikleri varsa?

İş yeri uzmanları, giderek daha fazla işletmenin yapay zeka araçlarını benimsemesiyle birlikte; empati, eleştirel düşünme ve etik karar verme gibi becerilerin çalışanların vazgeçilmez olmasına yardımcı olmak adına geliştirilmesi gerektiğini savunuyor.

AP'nin haberine göre iş gücü gelişimi üzerine odaklanan kar amacı gütmeyen "Jobs for the Future" kuruluşunun Başkanı ve CEO'su Maria Flynn, "Sektörler ve meslekler ne olursa olsun, yapay zeka tarafından yerinden edilmeye en dirençli beceriler, insana en özgü olanlardır. Bunların bazıları; ilişki kurma, çatışma çözme, başkalarına rehberlik edip onları motive etme ve etik yargıda bulunma becerileridir" diyor.

Flynn, teknik rollerdeki iş ilanlarında bile kurumların artık iletişim becerisi yüksek ve liderlik inisiyatifi alabilen adaylar aradıklarını belirtiyor.

Flynn, "Bu yetkinliklere 'kalıcı beceriler' demeye başladık. Bunları, ekonomik değişimler, teknolojik dönüşümler ve iş gücü piyasasındaki çalkantılar karşısında değerini koruyan, gerçek anlamda 'kalıcı' yetenekler olarak görüyoruz. Özellikle yapay zekanın hızla ilerlediği günümüzde, hangi araç veya teknoloji kullanılırsa kullanılsın, çalışanı gerçekten değerli kılan şeyin bu kalıcı beceriler olduğuna inanıyoruz" diyor.

İşte uzmanlara göre insanların yapay zekaya karşı hala üstünlüğünü koruduğu beş beceri:

1. Empati

Beden dilini yorumlamak ve satır aralarını okuyarak açıkça ifade edilmeyeni çözümlemek, insan tarafından yapıldığında en iyi sonuçları verdiğine inanılan beceriler. Bu yetenekler aynı zamanda empati kurma becerisini de besler ve başkalarının duygularına karşı duyarlı olmak, çalışanlarda aranan en önemli özelliklerden biridir.

2. İlişkileri Geliştirmek

Meslektaşlar, müşteriler ve paydaşlarla güçlü kişisel bağlar kurmak, uzmanların yapay zeka modellerinin taklit etmekte zorlandığını belirttiği kıymetli bir beceri. Örneğin satış temsilcileri, yüz yüze etkileşim yoluyla müşterileri hakkında öğrendikleri bilgileri içeren veritabanlarına veya birikime sahiptirler.

Harvard İşletme Okulu'nda işletme yönetimi profesörü olan Marco Iansiti "Son 10 yıldır size güvenen ve ürünlerinizi satın alan insanlar var. Bunun bir değeri var ve bunu yapay zekaya aktarmak çok zor" diyor.

3. Eleştirel Düşünme

Yapay zeka modelleri bilgileri derler ve yanıtlar üretir; ancak hatalı veriler de ortaya koyabilir. Bu yüzden YZ çıktısını sorgulamak önemlidir. California Üniversitesi'nden Amalia Kaufman, kendi alanınızda derin bilgi sahibi olmanın, yapay zeka tarafından üretilen sonuçların ne zaman yanlış olduğunu fark etmenize yardımcı olacağını söylüyor.

Kaufman, "Anlamlandırmak ve yanlış olduğunu bilmek için bilişsel becerilere, eleştirel düşünmeye ve konu uzmanlığına sahip olmanız gerekir. Gerçekleri mutlaka kontrol etmelisiniz," diyor.

Stanford araştırmacıları, 11 popüler YZ sistemini test etti ve yapay zeka sohbet robotlarının, kullanıcıların duygularını doğrulamaya eğilimli olduğunu, kullanıcının eylemlerini insanlara göre %49 daha fazla onayladığını buldu.

4. Vicdan Sahibi Olmak

Doğru ile yanlışı ayırt edebilme veya insanın kendi iç sesini dinleyebilmesi, doğuştan insani bir beceri.

Iansiti, "Örneğin, ölümcül askeri güç kullanımı gibi hayati kararların alınması gerektiğinde, insan duygusuna sahip olmayan, zekasına bağlı bir bedeni bulunmayan bir şey mi istersiniz? Yapay zeka, 'vicdan'ın ne olduğunu okuduğu için vicdanlıymış gibi davranabilir ama gerçek bir vicdana sahip değildir" diyor.

Iansiti, yapay zeka modellerine etik kararlar almaları için parametreler eklenebileceğini, ancak insan müdahalesinin hala şart olduğunu belirtiyor.

5. Muhakeme

Yapay zekanın şu an için yanıt vermekte zorlandığı tek alan etik sorular değil.

Yönetim danışmanlığı firması McKinsey'de öğrenme ve gelişimden sorumlu üst düzey yetkili Heather Stefanski, "Bunun yapay zeka tarafından tamamen kopyalanabileceğine inanmıyoruz" diyor. "Eğer hepimiz problem çözmek için sadece yapay zekanın verdiği cevabı kullanırsak, nasıl gerçekten özgün olabiliriz?"

Flynn, insanların bilgi ve yaşam deneyimlerinden oluşan bir bütüne dayanarak muhakeme yaptığın söylüyor. Yapay zekanın ise çok fazla veriden beslendiğini ancak gri alanlarda pek iyi çalışmadığını belirtiyor. Ona göre, bir sorunun tüm yönlerini görebilme ve ona bağlam katabilme yeteneği, insanların yapay zekadan daha üstün olduğu bir zeka biçimi olmaya devam ediyor.

Flynn, "Bence bizi benzersiz şekilde insan yapan şeyler, toplumumuzun gelişmesine yardımcı olmaya devam edecek. Bu nitelikleri öne çıkarmak, onlara dikkat etmek ve insanların bunları sahiplenmelerini sağlamak; hızla değişen bir gelecekte yolumuzu bulmamızın anahtarı olacaktır." diyor.