İran, ABD'nin Hark Adası'na saldırısında sivil ve askeri kayıp yaşanmadığını bildirdi. Hark Adası'nın bağlı olduğu Buşehr eyalet valiliğinden yapılan açıklamada, "ABD saldırısına uğramasına rağmen, Hark Adası'ndan petrol ihracatı normal şekilde devam ediyor ve ilgili şirketler ada üzerinden faaliyetlerini sürdürüyor." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada ayrıca, "ABD saldırısı sonucu askeri personel ya da siviller arasında can kaybı yok." bilgisi verildi.

DEVRİM MUHAFIZLARINDAN TRUMP'IN TEHDİDİNE YANIT

ABD'nin İran'ın Hark Adası'na gerçekleştirdiği saldırı ve adadaki petrol altyapısını yok etme tehdidine İran'dan sert yanıt geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) bağlı Hatemul Enbiya Merkez Karargahı'ndan yapılan açıklamada, İran'ın petrol altyapısına saldırılması durumunda, "ABD'nin hisse sahibi olduğu veya ABD ile işbirliği bulunan şirketlere ait bölgedeki tüm petrol ve enerji altyapısının yok edileceği ve bunların küle dönüştürüleceği" uyarısında bulunuldu.

TRUMP NELER SÖYLEDİ?

Trump, günün erken saatlerinde yaptığı açıklamada, ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) kendisinin talimatıyla "Orta Doğu tarihinin en şiddetli bombardımanlarından birini" gerçekleştirdiğini belirterek, "İran için kritik öneme sahip olan Hark Adası'ndaki tüm askeri hedefler tamamen yok edildi" demişti.

ABD'nin dünyanın en güçlü ve gelişmiş silahlarına sahip olduğunu söyleyen Trump, "İnsaniyet namına, adadaki petrol altyapısını yok etmemeyi tercih ettim. Bununla birlikte, İran veya başka herhangi bir ülke, Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin serbest ve güvenli geçişine müdahale ederse, bu kararı derhal yeniden gözden geçireceğim" uyarısında bulunmuştu.

HARK ADASININ ÖNEMİ NE?

AA'nın 12 Mart'ta, İran medyasına dayandırdığı haberine göre Hark Adası, İran'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ının gerçekleştirildiği ana terminal olarak biliniyor.

Yaklaşık 21 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip ada, Buşehr eyaleti açıklarında bulunuyor. İran ana karasına yaklaşık 30 kilometre, Buşehr limanına ise yaklaşık 55 kilometre mesafede yer alıyor. Petrol terminallerine ev sahipliği yapsa da Hark Adası, bir yerleşim yeri ve nüfusu yaklaşık 8 bin 200 kişiden oluşuyor.

YÜZÖLÇÜMÜ KÜÇÜK AMA..

Yüzölçümü küçük olmasına rağmen İran'ın enerji altyapısının merkezinde yer alan adanın bir bölümü petrol terminalleri, boru hatları ve dev depolama tanklarından oluşuyor.

Hark Adası'nda doğrudan petrol üretimi yapılmıyor. İran kara sularında ve açık denizde bulunan Ebu Zer, Furuzan ve Durud adlı petrol sahaları ile karadaki bazı petrol sahalarından çıkarılan ham petrol, deniz altı boru hatları aracılığıyla adadaki büyük depolama ve yükleme tesislerine taşınıyor. Daha sonra petrol, depolama tanklarında saklanıyor veya dev tankerlerle başta Asya pazarlarına sevk ediliyor.

Yaptırımlar nedeniyle fiili ihracat kapasitenin yaklaşık yüzde 60–65'inde seyrediyor

İran petrolünün en büyük alıcıları arasında Çin öne çıkıyor. Sürekli olarak modernize edilen bu terminallerin depolama kapasitesi 28 milyon, yükleme kapasitesi ise günlük 7 milyon varile kadar ulaşıyor. Buna karşılık ABD'nin tek taraflı yaptırımları ve tehditleri nedeniyle bir çok ülkenin İran'dan petrol alamaması sonucu bu rakam mevcutta ortalama 1,6 milyon varil civarında seyrediyor ancak belirli dönemlerde bu rakamlar 4 milyon varile kadar çıkıyordu.

Normal şartlarda yılda 950 milyon varil petrol ihracatı yapılan Hark Adası'ndan ABD yaptırımları nedeniyle fiili ihracat kapasitenin yaklaşık yüzde 60–65'inde seyrediyor.

DERİN SU LİMANINA SAHİP

Hark Adası'nı stratejik açıdan önemli kılan en önemli faktörlerden biri, İran ana karasına çok yakın olmasına rağmen doğal bir derin su limanına sahip olması.

İran'ın Basra Körfezi'ndeki ana kara kıyılarının büyük bölümünde suyun sığ olması nedeniyle dev petrol tankerlerinin yanaşması zorlaşırken, Hark Adası'nın çevresindeki derin sular büyük tankerlerin güvenli şekilde yanaşmasına imkan sağlıyor.

Bu nedenle ada, İran'ın petrolünü küresel piyasalara ulaştıran en önemli lojistik merkez olarak kabul ediliyor.

YASAK ADA OLARAK BİLİNİYOR

Hark Adası, stratejik konumu, büyük petrol tesislerinin varlığı, İran petrol ihracat terminali ve özel güvenlik önlemleri nedeniyle "Yasak Ada" olarak da biliniyor. Adaya yerli olmayanların, turistlerin ve yeni çalışanların girişi, bağlı bulunduğu Buşehr eyaletinin valiliğinden veya Ulusal Petrol Şirketi'nden resmi izin gerektiriyor.

ABD İDDİALARI

Dış basına göre ABD yönetiminin Hark Adasına yönelik "abluka, saldırı veya ele geçirme" gibi seçenekleri tartıştığı iddiası vardı.

AA'nın haberine göre ABD yönetimi içinde de adaya saldırı konusunda temkinli bir yaklaşım bulunduğu belirtiliyor. Washington'ın, İran'ın petrol altyapısına yönelik geniş çaplı saldırıların küresel petrol piyasalarını sarsabileceği ve bölgesel savaşı daha da genişleteceği endişesi taşıdığı ifade ediliyor.

ABD-İsrail'in saldırıları sonrası İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri büyük ölçüde kısıtlaması nedeniyle petrol arzındaki düşüş sonucu enerji maliyetlerinin hızla yükselmesi de riskleri artırmış durumda.

İran ise saldırı ihtimaline karşı büyük ölçüde depolarını boşalttığı Hark Adası'na veya başka stratejik altyapıya yönelik bir saldırı görürse, bu saldırıya sadece bölgesel hedeflerle değil, geniş çaplı füze ve hava saldırılarıyla ve enerji taşıma yollarına yönelik karşı saldırılarla cevap vereceğini bir çok kez dile getirdi.

Diğer yandan İran'ın saldırılarına karşı menzil dışında kalabilmek için Hürmüz Boğazı'na yaklaşamayan ABD güçlerinin, İran ana karasına bu kadar yakın mesafedeki Hark Adası'nı ele geçirmeyi nasıl planladığı da Amerikan medyasında sorgulanıyor.