Türkiye'de gastronomi denince akla çoğu zaman lezzet, kültür, tarih ve coğrafyanın damakta bıraktığı iz düşer. Ancak tüm bu görkemli tabloyu ayakta tutan, çoğu zaman görünmeyen ama her şeyin merkezinde duran kritik bir unsur var: Hijyen. Bu unsur, artık sadece ruhsatlarda bir satır veya duvarlarda asılı pirinç bir levha olmaktan çok daha fazlasını ifade ediyor. Son yıllarda Gastronomi Turizmi Derneği (GTD), sektöre yepyeni bir disiplin kazandıran bir adım attı: GT Hijyen Belgesi. Bu belge; restoranlardan otellere, üretim noktalarından sokak lezzetçilerine kadar geniş bir yelpazede uluslararası standartta hijyen uygulamalarını kanıtlama imkanı sunuyor. Üstelik sadece mekana değil, markanın kültürüne, çalışanların alışkanlıklarına ve işletmenin vizyonuna da dokunan bir dönüşüm projesi niteliğinde. Hepimizin bildiği üzere pandemi dünyada ve ülkemizde yeni standartlar ve bakış açısı değişikliğine sebep oldu. Bu anlamda vizyoner Gastronomi Turizmi Derneği ülkemizde bir ilki gerçekleştirdi ve Sağlık Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı ile entegre Royal Cert firması ile uluslararası geçerli bir belge olan GT Hijyen belgesi projesine imza attı. 270'ten fazla restoran ve otele bu belge GTD onayı ile verildi. Bu belgeyi almak hiç de kolay değildi. 170'ten fazla kriteri sağlamak gerekiyordu. Trabzon'dan İstanbul'a kadar farklı GTD üyeleri bu özel belgeyi kapılarına astı. Bugün Karaköy'de de Ordu'da da bu belge pek çok nitelikli işletmenin giriş kapısında mevcut. Alaçatı'da da Nişantaşı'nda da pek çok işletme bu belgeyi almaya hak kazandı. Bu büyük organizasyonda GTD Bilim Kurulu Başkanlığı ve Gıda mühendislerimiz büyük emek sarfetti. O birime tekrar teşekkür ederiz. Böcek ailesinin başına gelenler ülkemizde hijyenin ne kadar önemli olduğunu tekrar hepimize hatırlattı. Yabancı ve yerli turistin ilk baktığı şey aslında hijyen. Siz de yurt dışına gittiğinizde bu kriteri gözetirsiniz.

HİJYEN BELGESİ NEDEN VAZGEÇİLMEZ OLDU?

Eskiden hijyen, sadece 'temiz bir mutfak' olarak tarif edilirdi. Bugün ise gıda güvenliği, çapraz bulaşma riskleri, personel hijyeni, doğru depolama koşulları, izlenebilirlik, atık yönetimi, su güvenliği ve pandemi sonrası uygunluk gibi çok katmanlı bir yapıya dönüştü. Artık dünya, gastronomiyi sadece bir lezzet serüveni değil, aynı zamanda bir güven yolculuğu olarak okuyor. Turist, gittiği ülkenin sokak lezzetini yerken, otelin açık büfesini gezerken, restoranın menüsünü incelerken bilmek istiyor: "Ben burada sağlığımı güvenle teslim edebilir miyim?" İşte GT Hijyen Belgesi tam da bu güveni sağlayan bir kalite mührü olarak öne çıkıyor.

BİR STANDART DEĞİL, BİR VİZYON

Gastronomi Turizmi Derneği bu belgeyle klasik sertifika sistemlerinin ötesine geçerek işletmelerde bir 'hijyen kültürü' oluşturmayı hedefliyor. Denetim süreçlerinde sadece mutfak değil; satın alma prosedürlerinden tedarikçi seçimine, kullanılan ekipmanın malzemesinden personelin eğitim düzeyine kadar geniş bir çerçeve inceleniyor. Belgenin en güçlü tarafı ise şu: Hijyenin sürdürülebilir bir yönetim modeli haline getirilmesi. Yani sadece 'temizlemek' değil, 'temiz kalmayı yönetmek' öğretiliyor. Bu da Türkiye'nin gastronomi turizmi için dünya sahnesinde büyük bir avantaj yaratıyor. Çünkü modern turist artık Instagram fotoğrafından çok, gıda güvenliği ve etik üretim kalitesine bakıyor.

TURİZM GELİRLERİNE ETKİSİ: GÖRÜNMEYEN EKONOMİK GÜÇ

Türkiye'nin turizmdeki hedefleri büyüdükçe sektörün en zayıf halka olabilecek noktalarını güçlendirmek hayati önem taşıyor. Hijyen belgesi alan işletmelere turistler daha fazla güveniyor, uluslararası acentelerin listelerine daha kolay giriyor, daha yüksek harcama kapasitesine sahip misafirleri çekiyor, markalaşma yarışında bir adım öne çıkıyor. Özellikle gastronomi turizmi, sokak lezzetinden fine dining restoranlara kadar geniş bir ekonomik döngü oluşturuyor. Bu döngünün temiz, sürdürülebilir ve güvenilir olması ise ülke ekonomisi için stratejik bir gereklilik haline geliyor.

HİJYEN EĞİTİMİ: PERSONELİN ELİNDEKİ EN DEĞERLİ ARAÇ

Hijyen belgesi aslında bir eğitim programının da doğal parçası. GT Hijyen Belgesi için verilen eğitimlerde personel yalnızca mutfakta doğru yöntemleri değil, aynı zamanda modern gıda güvenliği anlayışını öğreniyor:

* Eldivenin ne zaman doğru ne zaman yanlış kullanıldığını,

* Sıcak-soğuk zincirin kırılmaması gerektiğini,

* Bıçağın, doğrama tahtasının ya da depodaki etiketin neden bu kadar kritik olduğunu,

* Virüs ve bakterilerin mutfakta nasıl yol bulduğunu...

Çünkü lezzeti yaratan eller, hijyeni de koruduğu sürece gerçek bir gastronomi kültürü oluşur.

GELECEĞİN GASTRONOMİSİ HİJYENDEN GEÇİYOR

Bugün dünyada gastronomi turizmi sadece damak değil, aynı zamanda güven ve sağlık ekonomisi üzerine kurulu. Türkiye'nin sahip olduğu yerel mutfak zenginliği ile küresel bir marka olma yolculuğunda GT Hijyen Belgesi, adeta sahne arkasındaki sessiz kahraman gibi duruyor. Restoranlardan üreticilere, otellerden sokak lezzetçilerine kadar herkesin bu dönüşüme ayak uydurması, sadece bir tercih değil; geleceğe yatırım. Hijyen belgesi, kağıt üzerindeki bir sertifika değil; Türkiye'nin gastronomi mirasını geleceğe taşıyan bir kalite sözü. Ve bu söz, doğru uygulandığında hem turisti hem işletmeyi hem de ülkemizin uluslararası itibarını aynı anda güçlendirecek bir kaldıraç gücüne sahip. 2026 da GTD ailesi olarak GT hijyen belgesini tekrar gündeme alacağız. Ülkemiz ve işletmelerimizin uluslararası standartlarda hizmet sunduğunu ispat etmek durumundayız yoksa Gastronomi ve Turizm rekabetinde gerilerde kalırız.