PİYASALAR
Serhat Özeren
[email protected]

Teknolojide lüks kullanımı

Bilinçli tüketim toplumunun oluşması hem birey açısından hem de içerisinde yer aldığı toplum açısından eşsiz bir değere sahip

Lüks meselesi, teknolojiye geldiğinde karmaşıklaşır. İnsanoğlunun en çok talep ettiği kavramlardan biridir lüks ve lüks tutkusu. Bunu bazen gittiği mekanlarda, yaşadığı yerde hatta taktığı takılarda, giydiklerinde göstermeye çalışır. Teknolojinin her noktaya ulaşmadığı veya adil bir seçenek olmadığı zamanlarda lüks araba pahalı araba, lüks ev pahalı ev, lüks takı pahalı takıydı. Bunu eski zamanlarda kullanmak belli bir itibar göstergesi olarak bile adlandırılabilirdi. 

LÜKS MARKA TÜKETİMİNDE KULLANICI ALIŞKANLIĞI DEĞİŞİYOR 

Günümüzde neyin lüks, neyin israf, neyin gereksinim olduğuna tüketiciler daha duyarlı bir bakış açısıyla yaklaşmaya başladılar. Gereksiz lüks kullanım artık yadırganan, ayıplanan bir kavram olmaya başladı. Modern zaman olarak adlandırdığımız günümüzde, ihtiyaç kadar kullanmak en büyük erdemlerden biri haline geldi. Gereksiz, atıl kapasite veya üstünde, ihtiyaç olmayan, maddi değeri yüksek taş olan ürünler neredeyse görgüsüzlük olarak adlandırılmaya doğru hızla ilerliyor. 

En zengin ülkelere baktığımızda, miladını doldurmadan bir ürünü değiştirmek ya da gereksiz büyük ev, araba almak ayıp karşılanıyor. Hatta yine zengin birçok ülkede ikinci el ürün almak son derece normal bir tüketici davranışı olarak görülüyor. Lükse önem vermeyen ülkeler, eğitimde de başarılı olan ve eğitime hakkıyla değer veren ülkelerdir. Günümüz dünyasında özellikle de eğitim düzeyi yüksek olan kesimde lükse para vermek ayıp karşılanmakla beraber, tüketiciler artık verdiği paranın karşılığını almak istiyor. 
İnsanlar teknolojik bir ürün satın alacağı zaman ne yapıyor? ‘Hangi marka daha pahalı ve lüks ise onu alayım’ demiyor. Aksine, teknolojik ürünlerde yapılan ürün kıyaslamalarını takip ediyor hatta ürünlerin içerisinde kullanılan malzemeler, donanımlar vb. karşılaştırarak karar veriyor. Satın almak istedikleri ürünle ilgili geçmiş tecrübeleri, şikayetleri inceliyorlar. Direkt olarak markaya para verme dönemi giderek azalıyor. Yani tüketiciler bir markaya para ödemeden önce, ürünün geçmiş ve gelecek hikayesini, ürünle ilgili kullanıcı yorumları titizlikle takip ediyor, inceliyor. Özellikle teknoloji editörlerinin kıyaslamaları, ürün incelemesi olarak adlandırabileceğimiz ‘kutu açmaları’ internet ortamında oldukça fazla izleniyor. Özetle, kullanıcı alışkanlığı değişiyor, lüks marka tüketimi yerine fiyat performans kalitesi öne çıkıyor. 

STRATEJİ DEĞİŞİKLİĞİ ŞART

Eski ve köklü teknoloji şirketleri de bilinçli tüketici profili karşısında zorlanıyor; devasa üreticiler, yeni çıkan üreticilerin oluşturduğu yeni rekabet ortamında rekabet üstünlüğü sağlamak zorunda kalıyor. Çünkü ürün aynı, özellikler aynı ama ‘tüketici neden daha fazla para ödemek zorunda kalsın?’ sorusu karşısında tüketici algısını iyi yöneterek, ikna edecek bir cevap bulmak zorundalar. Artık reklam, pazarlama çalışmalarının yerini sosyal medya veya internetteki kullanıcı yorumları, ürün kıyaslamaları aldı. Bu aslında, bizlere yeni bir ekonomiyi gösteriyor. Yeni çıkan üreticiler özellikle X, Y ve hatta Z Kuşağı ihtiyaçlarını daha net gözlemlemekteler. Bir diğer önemli detay ise kısıtlı alım gücü... Eğer ekonomik anlamda kısıtlamalarınız varsa optimum faydalı ürünü almak ve bilinçli kullanıcı olmak zorundasınız. 

Firmalar ve üreticiler de bu yeni koşullara göre kendilerini gözden geçirmek ve rekabet stratejilerine buna göre yön vermeli. Yeni nesil bilinçli tüketiciler karşısında üreticiler/markalar da kendilerine yeni pozisyonlar almak zorundalar. Teknolojide lüks kullanımı giderek azalmakla beraber, insanlardaki marka bağımlılığı da azalıyor. Markalar artık neyi, neden almak istediğini bilen daha bilinçli bir tüketici kitlesi ile karşı karşıya. Azınlıkta da olsa aşırı lüksü talep eden bir kesim her zaman var olacak. 
Bu tüketimin bilinçli bir şekilde yapılması, insanların ihtiyaçları kadar tüketmeleri bu kültürün yaygınlaşmasını sağlayacak. Bilinçli tüketim toplumunun oluşması, bir kültür haline gelmesi hem birey açısından hem de içerisinde yer aldığı toplum açısından eşsiz bir değere sahip.