Murat  Yeşildere
YAZARLAR
1.07.2021 15:37:00

Charlotte Perriand ve zamansız tasarımları

Charlotte Perriand, 100 yıl önce erkeklerin kurtarılmış bölgelerinden biri olan tasarım alanına girmeye cüret etmekle kalmayıp, kendini kabul ettiren ve takip edilen bir kadın tasarımcı.

Tasarım dünyasına imza atan isimlerden Fransız tasarımcı Charlotte Perriand, daha 24 yaşında dünyaca ünlü tasarımcı Le Corbusier'nin stüdyosunun kapısını çaldığında pek de hoş karşılanmamıştı. Erkeklerin hakim olduğu tasarım dünyasında genç bir kadının, yaptığı iş başvurusuna aldığı yanıt, "Biz burada yastıklara nakış işlemiyoruz" olmuştu. "Allah'ın sopası yok derler" ya, sadece bir ay sonra Perriand'ın alüminyum, krom, deri ve cam kullanarak yaptığı ve Paris'te bir sergide büyük ilgi toplayan mobilya tasarımları, Le Corbusier'i o kadar etkilemiş ki, kadın tasarımcıyı hemen ekibine davet etmek zorunda kalmış. Neredeyse 100 yıl önce genç bir kadın tasarımcının karşılaştığı bu ayrımcı durum, aradan geçen zamanda ne kadar değişti acaba?

10 YIL DEVAM EDEN İŞ BİRLİĞİ

Fransız tasarımcının, Le Corbusier ve ekibi ile 'iş birliği' yaklaşık 10 yıl devam etmiş. 'İş birliği' kelimesinin altını özellikle çiziyorum, zira o dönemde ve hatta bu dönemde olduğu gibi, Perriand ile Le Corbusier'nin birlikte geliştirdikleri birçok eser uzun zaman Le Corbusier'nin imzası ile anılmış. Le Corbusier ve yeğeni Pierre Jeanneret ile birlikte geliştirdiği çelik sandalye tasarımları Perriand'ı ünlendirse de, 'bir kadının çelik ile çalışması'nın yarattığı şaşkınlığın da bu şöhrette rolü olmuş.

FONKSİYONELLİĞE VE VERİMLİLİĞE ODAKLANDI

Bir taraftan Paris ve Tunus'taki toplu konut projeleri için yaptığı tasarımları portföyünde bulunduran Perriand, diğer yanda ise tasarımını yaptığı Alpler'deki Les Arcs isimli kayak tesisi ile en önemli imzalarından birini atmıştı. Avrupa'nın zirvesinde, Japon kültürünün derin izlerini taşıyan 30 bin kişinin kullanabileceği bu tesisin tasarımında, Perriand'ın ikinci eşi ile tanıştığı Japonya'dan ne kadar etkilendiğini hissetmek mümkün. Diğer taraftan, kadının mutfağa kapanmasına engel olan açık mutfak konsepti ve sıkıştırılmış mutfak ekipmanı ve dolapları ile verimliliğin artırılması Perriand'a atfedilen önemli tasarımlar arasında sayılabilir. Aslında malzeme ile ruhu bir araya getirmeyi başaran bir tasarımcı olarak tarihe geçen Perriand'ın tasarımlarındaki hayali hep 'daha fonksiyonel yaşama alanları yaratabilmek' olmuş.

ÇEŞİTLİLİKTEN BESLENİYOR

Charlotte Perriand'ın artistik katkısının ardındaki renklilikte kuşkusuz Fransa'dan Japonya'ya, Vietnam'dan Brezilya ve Tunus'a kadar varan coğrafi çeşitliliği de unutmamak gerekiyor. Charlotte Perriand, l00 yıl önce erkeklerin kurtarılmış bölgelerinden biri olan tasarım alanına girmeye cüret etmekle kalmayıp, kendini kabul ettiren ve takip edilen bir kadın tasarımcı. Çeşitliliği; malzemeden kültüre, coğrafyadan ürüne kadar taşımış olan Perriand'ın feminist dünyasında kadının mutfağa da, eve de hapis olmaması için modern tasarımları ile yeni ufuklar açıldı. Belki de sanatının hâlâ talep görmesinin sebebi de, tasarımlarının bir döneme ait olmaması, 'zamansız' olmasıdır.

Kaynak:

"How Charlotte Perriand's designs made the world modern"-Caroline Roux; Oct 4, 2019 @Financial Times

"Interior lives: women designers step out of the shadows"-Lucia Van der Post; Feb 26, 2021 @Financial Times

DİĞER YAZILARI