PİYASALAR
Ufuk Tarhan
[email protected]

Veri saklamanın geleceği

Her birimiz, elimizdeki cihazlarda, laptoplarımızda ya da buluttaki alanlarımızda, eskinin koskoca bilgi işlem merkezlerindeki kadar; hatta daha da fazla veri taşıyor, saklıyor ve paylaşıyoruz. Hem de hiç durmadan...Dijital bağlantı şekillerinin hız ve çeşitleri arttıkça veri trafiğindeki eksponansiyel artış daha da hızlanıyor...

Uzmanlar, 2018'deki dünya veri depolama merkezi kapasitesinin 1.450 exabayt (1.45 zetabayt 2.9 trilyon CD kapasitesi) olduğunu ve 2021'de 2 bin 300 exabayta (2.3 zetabayt, 4.6 trilyon CD kapasitesi) ulaşmasının beklendiğini tahmin ediyor. Bunların neye, hangi büyüklüğe denk geldiğini sade vatandaşlar olarak anlamlandırmak bizim için epey zor olduğu için CD gibi, bildiğimiz bir saklama ortamı ile ölçeklendirmeye çalıştım. Buna rağmen olayı toparlamak, akla sığdırmak pek kolay olmuyor. Yaklaşık olarak; 
Bir zetabayt; 1000 exabayt, (ZB) ya da 2 trilyon CD kapasitesine, 
Bir exabayt; 1 milyar gigabayt (GB) ya da 2 milyar CD kapasitesine, 
Bir petabayt 1000 terabayta (PB) ya da 2 milyon CD kapasitesine,
Bir terabayt; bir trilyon bayt ya da 1000 gigabayta (TB) ya da 2 bin CD kapasitesine,
Bir gigabayt; 1000 megabayta ya da 2 CD kapasitesine (GB),
Bir megabayt; 1000 kilobayta (MB),
Bir kilobayt ise 100 bayta denk düşüyor. (Yukarıdaki 1000’ler aslında 1024 olacak. Hesabı, anlaması kolay olsun diye yuvarlayarak yazdım.) Kısacası, her birimiz, elimizdeki cihazlarda, laptoplarımızda ya da buluttaki alanlarımızda, eskinin koskoca bilgi işlem merkezlerindeki kadar; hatta daha da fazla veri taşıyor, saklıyor ve paylaşıyoruz. Hem de hiç durmadan… Dijital bağlantı şekillerinin hız ve çeşitleri arttıkça veri trafiğindeki eksponansiyel artış daha da hızlanıyor… 

NOOPS IT MERKEZLERİ GELİŞİYOR

Özetle; veri trafiği ve veri saklama ihtiyacı için klasik yöntem ve ortamlar ile bulut operasyonları, yetersiz ve güvensiz kalmaya başladı. Bundan dolayı bir taraftan eksponansiyel artan veri saklama ihtiyacı konusundaki en yaygın çözüm (aynı zamanda da eskimekte) olan bulut teknolojisine destek verebilecek, onu güçlendirecek ‘NoOps IT Merkezleri’ gelişiyor. Bu merkezler de her türlü veri saklama sürecini otomatize eden, hiper akıllı altyapılar. Ufak onarımlar, yedekleme, veri tabanı güncelleme ve yönetimi vb. gibi işleri operasyonel ekiplere gerek kalmaksızın yapıyorlar. Bir taraftan da ‘tehdit modellemesi, risk değerlendirmesi, güvenlik işlerinin otomasyonu’ gibi konuların çözümü için DevSecOps ve yeni siber kurallar oluşuyor. Veri söz konusu olduğunda, her katman ve alandaki riskler arttığı için siber güvenlik gereksinimi yükseliyor. Gelecekte olabilecek tehlikeleri sezen organizasyonlara dönüşmek, bu kültürü ve altyapıyı geliştirecek güvenlik, mahremiyet kural ve ortamlarını oluşturmak, kullanmak hayati önem kazanıyor. 

2 ÖNEMLİ ÇÖZÜM

Kısacası ‘veri depolama’ konusu büyük gelişmelere gebe… Yakın gelecekte en çok çok öne çıkması beklenen iki çözümden bahsederek konuyu toparlayayım:

1-Merkezi olmayan dağıtık veri depolama:

Blockchain teknolojisinde olduğu gibi verilerin bölünmüş, şifrelenmiş ve farklı düğümlere dağıtıldığı, özel şifreleme anahtarı ile erişilebilen blockchain tarafından desteklenen depolama yöntemi. Dağıtık veri depolama ile daha fazla güvenlik ve gizlilik sağlanması hedefleniyor. Merkezi olmayan bir ağda dosyaların parçalanıp birçok düğüme dağılması sayesinde özel anahtar olmaksızın ilgili dosyaya erişim önleniyor. 

2-DNA’ya veri depolama:

Bilim insanları, son yıllarda geleceğin veri depolama çözümü olarak dijital bilgiyi, DNA’ya kaydetmeye odaklandı. MIT Technology Review’da yayınlanan bir yazıda, “Evrendeki fizik kurallarına uygun, bilinen en yoğun veri depolama mekanizması olarak kabul edilen DNA’ya bilgi saklama teknolojisi şu anda mümkün olsaydı, çekilmiş tüm sinema filmleri bir küp şeker büyüklüğüne depolanabilirdi” denilmiş. Veri saklama ve güvenliği, belki de geleceğin en büyük sorun ve çözüm alanı…