Platin
PİYASALAR

A'dan Z'ye finans

Platin

Finans sektörü; parayı yöneten geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Görece yeni bir alan olan islami finans, sektöre değişimi getiriyor. Gelin, finans hakkında bildiklerimizi gözden geçirelim

PLATİN EYLÜL SAYISINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

İrem Sertbaş / [email protected]

1-İslami finans sektörü, küresel finans endüstrisi içinde büyük bir alanı kaplıyor. Dünya çapındaki tüm İslami finansal varlıkların toplam değeri 2.5 trilyon doların üzerinde.

2-Dünya çapında tekafüllerin toplam değeri 46 milyar dolar... Üyeler, kayıp veya hasara karşı birbirlerini garanti altına almak için bir havuz sistemine para yatırır. Bu sigortalar; faiz, yüksek riskli yatırımlar ve yüksek belirsizliklerden kaçındıkları için konvansiyonel sigortalara alternatif olarak getirildi.

3-İslami bankacılık, İslami finans endüstrisindeki en büyük sektördür ve sektör varlıklarının yüzde 71’ini  veya 1.72 trilyon dolarını oluşturur. Sektör; bir dizi ticari, toptan satış ve diğer banka türleri tarafından destekleniyor. Ticari bankacılık, sektörün büyümesine temel katkı sağlamaya devam ediyor.

4-İslami tahviller veya sukuk, Londra Borsası’nda da işlem gören köklü bir finansal ürün olarak karşımıza çıkıyor. İhraç edenin, yatırımcıların kısmen sahip olduğu varlıkları satın almak için yatırımcılara bu sukukları satmasına imkan veren bir mali sertifika/tahvildir. Sukuk ihraççısı, söz konusu sukukları değerine göre ileri bir tarihte geri almakla yükümlüdür. Bir sukuk ile geleneksel bir tahvil arasındaki temel fark, faiz biriktirmekten kaçınmak. Dünya çapındaki sukuk bonolarının çoğu Asya’da ihraç ediliyor. 

5-Dünya servetinin neredeyse yarısı, nüfusun sadece yüzde 1’ine ait… Globalde en zengin yüzde 1’i oluşturan kesim, küresel varlıkların yüzde 46’sını elinde bulunduruyor. 2009 yılından bu yana Amerika Birleşik Devletleri’nde en zengin yüzde 1, büyümenin yüzde 95’ini yakaladı. En alttaki yüzde 90 daha yoksul hale geldi. Islamic Development Bank Group'un (IDBG) 10 yıllık planı, üye ülkeler arasında kapsayıcı ve sürdürülebilir sosyoekonomik kalkınmayı teşvik etmek. 

6-İnsanların finansal hizmetleri ve piyasaları başarılı bir şekilde kullanmaları için bir dereceye kadar finansal okuryazarlığa sahip olmaları büyük önem taşıyor. Yakın tarihli bir küresel ankete göre, sadece 3 kişiden 1’i temel finansal kavramları anlıyor ve bu insanların çoğu yüksek gelirli ekonomilerde yaşıyor. Finanstaki temel kavramları anlamadan, nüfusun çoğunluğunun doğru kararları vermesi ve servet inşa etmesi zorlaşıyor.

7-Finans sektörü, Edelman’a göre yalnızca yüzde 57’lik bir güven seviyesi ile küresel olarak en az güvenilen iş sektörü...

8-İslami finans ürünlerinin, Müslüman çoğunluklu ülkelerin dışında bile ticareti yapılıyor. İslami finans ürünleri için ana ticaret merkezleri; Avrupa, Londra ve İsviçre’de bulunuyor. Bununla birlikte, Körfez İşbirliği Konseyi, değer bakımından dünya çapında önde gelen İslami finans merkezidir. Toplam varlık değeri açısından İslami bankacılık başta olmak üzere dört ana İslami finans ürünü türü var. Körfez İşbirliği Konseyi bölgesinde İslami bankacılık varlıkları 700 milyar dolardan fazladır. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın geri kalanında 540 milyar dolar değerinde varlık üretiliyor.

9-Merkezi bir sistemde, ülkeler para birimlerini manipüle etme ve değerini düşürme gücüne sahiptir ve bu, piyasalar ve vatandaşların yaşamları üzerinde yıkıcı bir etkiye sahip olabilir. Örneğin, Venezuela’da hükümet, para biriminin değerini sürekli olarak düşürdü ve sonuç olarak aşırı enflasyon yarattı. 2018’deki son büyük para birimi manipülasyonu, bir fincan kahvenin fiyatını altı ayda yüzde 772.400’ün üzerinde artırdı.

10-İster dijital bir ödeme yapmak ister kişinin servetini yönetmek olsun, küresel finans sektörüne katılmak için bir banka hesabına erişiminizin olması gerekiyor. Bununla birlikte, dünya çapında 1.7 milyar yetişkin, bir finans kurumundaki veya mobil para sağlayıcısındaki hesaba sıfır erişime sahip olarak ‘bankasız’ kalıyor.