Prof. Dr. Mehmet Fatih Altan
YAZARLAR
1.10.2021 14:19:00

Türkiye, kentsel dönüşümde çoğu ülkeden tecrübeli

Kentsel dönüşüm projelerinde hem müteahhitlerin hem de maliklerin birtakım ödünler vererek fedakârlıklarda bulunmaları gerekiyor

Pandemi etkilerinin ortadan kalkmasıyla kentsel dönüşümün hız kazanacağını düşünüyorum. Bu konuda ülkemiz, ada bazlı dönüşüme yönelmeli. Ada bazlı dönüşüm esnasında projeler otoparklı, sosyal-kültürel tesisleri olan yaşam alanları sunuyor. Kentsel dönüşüm, inşaat sektörünün lokomotifi olacaktır. Bahçe nizamlı yerlerde özellikle parsel bazlı, bitişik nizamlı yerlerde ise ada bazlı dönüşüm projelerinin planlanmasını öneriyorum. Böylece ikna edeceğimiz kişi sayısı azalacak, daha hızlı projeler üretilebilecek ve yeni yapılar hızla yapılabilecektir.

METROPOLLERDEKİ İNSAN YOĞUNLUĞU AZALTILMALI

Kentsel dönüşüm projelerinde müteahhitlerin ve maliklerin birtakım ödünler vererek fedakârlıklarda bulunmaları gerekiyor. Çünkü mevcuttaki binaların bir kısmı kaçak olarak veya ruhsatına aykırı yapıldığından yenilenmesi durumunda mevcut kat adedi veya daire sayısına ulaşılamadığından kentsel dönüşümün önü tıkanıyor. Bunların üstesinden gelmek için bir kısım maliği, konutunun değeri karşılığında ikna etmek gerekiyor ya da mevcut metrekarelerden daha büyük metrekarelere ikna ederek ilgili firmanın başka yerde yaptığı yapı varsa maliklerin o yapıya transferini sağlamalı. En önemlisi bunların çözümünde de kolaylık sağlayacak ada bazında dönüşüm, metropolden kırsal kesimlere dönüş ile insan yoğunluğunun azaltılması ve bunu teşvik edici kanunlar çıkartılmalı.

KENTSEL DÖNÜŞÜM YAPILABİLİR, KOLAY BİR SÜREÇ

Kentsel dönüşüm konusunda İspanya, İngiltere ve Fransa'da birçok başarılı örnek bulunuyor. Bu ülkelerdeki projelerin en büyük avantajı ise büyük bir çoğunluğunun düzenli bir kent planlamasına ve uygulanabilirliği denetlenebilen standartlara sahip olmaları. Ayrıca Avrupa'nın büyük bir kısmı bizim kadar önemli bir deprem bölgesinde bulunmadığından kendimize bakmamız; kısa, orta ve uzun vadeli planlar yaparak, bunu hiç şaşmadan uygulamamız gerekiyor. İstanbul Aydın Üniversitesi bünyesinde Kentsel Dönüşüm Uzmanlığı Sertifika Programı kapsamında katılımcılarımıza kentsel dönüşümün tanımlanması, kentsel dönüşüm işlemlerinin adımları eğitimlerini veriyoruz. En önemlisi ise sahada karşılaşılan vakalar üzerinden çözümlemeler yapıyoruz. Emlakçı, muhasebeci, müteahhit, site yöneticisi, arsa sahibi, öğrenci gibi geniş tabanlı bir katılımcı listemiz oldu. Onlardan aldığımız izlenim; kentsel dönüşümün asıl amacının, faydalarının tam manasıyla anlaşılamamış olduğuydu. Katılımcılar kentsel dönüşüm sürecinin aslında yapılabilir, kolay bir süreç olduğunu anladılar. Kısacası program ile kulaktan dolma bilgilerle değil, gerçek bilgilerle kentsel dönüşüm sürecini başlatabilecek kursiyerler yetiştirmiş olduk.

KENTSEL DÖNÜŞÜMDE İYİ BİR NOKTADAYIZ

Türkiye, kentsel dönüşümde çoğu ülkeden tecrübeli hâle geldi. Yurt dışı örneklerle kıyaslayabilmemiz için aynı parametrelere sahip olunması gerekiyor. Ancak kentsel dönüşüm bölgeden bölgeye değişiklikler gösteriyor. Bir yerde imarı artırırken, bir yerde azaltarak dönüşüm yapmanız gerekebilir. Türkiye bu hususta çok yol katetti. Vatandaşımızın bilinçlilik düzeyinde her geçen gün artış olduğunu gözlemlemekteyiz. Türkiye'nin kentsel dönüşüm kapsamında çoğu ülkenin önünde ve iyi bir noktada olduğunu düşünüyorum.