TARIM 4.0
14 Aralık 2021 14:46

Topraktan gelen zenginlik: Türkiye'nin zeytin ekonomisi

Zeytin, Akdeniz ülkelerinin tarımında önemli rol oynayan ve ekonomik değeri yüksek olan bir tarım ürünü... Sofralık olarak değerlendirilmesinin yanı sıra yağa dönüştürülmesi, değerli bir besin maddesi olması ve özellikle son yıllarda insan sağlığı açısından ön plana çıkması, zeytinin önemini her geçen gün artırıyor

Topraktan gelen zenginlik: Türkiye'nin zeytin ekonomisi

Dünya genelinde üretilen zeytinin yaklaşık olarak %90'ı yağlık, %10'u sofralık olarak değerlendiriliyor. Dünya genelindeki zeytin yetiştiriciliğinin %90'lık kısmı Akdeniz havzası, geriye kalan kısmı ise Latin Amerika ülkelerinde yapılıyor. Dünyada yaklaşık 9 milyon hektar alanda, 900 milyon zeytin ağacından yaklaşık 17 milyon ton dane zeytin elde edildiğini biliyoruz.

EN ÖNEMLİ İHRACAT PAZARLARIMIZ; ROMANYA, BULGARİSTAN, RUSYA VE ALMANYA

En önemli üretici ülkeler AB, Türkiye, Mısır, Cezayir, Suriye, Fas ve Arjantin. Son yıllarda Avustralya, Japonya ve Arjantin gibi ülkelerde de zeytin üretimine başlandı. Üretici ülkeler için ekonomik ve sosyal açıdan önemli ürünlerden biri olan zeytin aynı zamanda Akdeniz'i simgeleyen bir kültürün de parçası. Türkiye'de üretilen sofralık zeytinin %85'i siyah, %15'i yeşil ve rengi dönük olarak işleniyor. Türkiye'nin sofralık zeytin üretiminin yıllık 35 bin tonluk kısmı, ağırlıklı olarak Romanya, Bulgaristan, Rusya ve Almanya'ya satılıyor. Ülkemizde 400 bin aile, geçim kaynağını zeytincilik üzerinden sağlıyor. Zeytin ekonomisi, 8-10 milyon kişinin gelirine ise dolaylı yönden katkıda bulunuyor. Tüm bu yönleriyle bakıldığında zeytin, ülke ekonomisi açısından önemli bir yere sahip. Platin olarak zeytin ekonomisinin son durumunu, hasat şenliklerinden yola çıkarak inceledik.

ÖLÜMSÜZ AĞACIN MUCİZEVİ MEYVESİ

Mitoloji ve botanikte 'ölümsüz ağaç' anlamına gelen zeytin ağacı; ağır ve zahmetli büyür fakat oldukça uzun ömürlüdür. 300-400 yıl yaşayan zeytin ağacı için en verimli ortam yazları sıcak, kışları ise ılıman geçen iklimlerdir. Işığı, güneşi ve 15 °C üstündeki sıcaklığı çok sever. Zeytin ağacının rekoltesi her yıl değişiklik gösterir. Zeytinler yüzyıllardır aynı şekilde ya elle toplama ya da silkme yöntemiyle toplanır. Zeytin hasadı genellikle kasım ayıyla mart ayı arasında gerçekleştirilir. Yüksek kalitede zeytinyağı için zeytinlerin ağaca en az zarar verecek şekilde toplanması gereklidir. Geleneksel yöntemde zeytinler ezilerek hamur haline getirilir. Daha sonra bu hamur sıkılır, presten geçirilir. Yağ, zeytin meyvesinin suyundan ayrıştırılır. Tam otomatik bir sistem olan kontinü sistemiyle birlikte, zeytinler türlerine göre ayrılır. Huni adlı çukura dökülen zeytinler makine sistemiyle yapraklardan temizlenir ve kırıcıda ezilip kırılır Buradan çıkan hamur, karıştırma yoğurmadan sonra su verilir, posa ve şırası ayrıştırılır. Şıradan da yağ ve karasu ayrıştırılıp, yağ filtre tankına alınır, son tortuları ayıklanıp dinlenme tankına bırakılır. Buradan doğal yağ güğümlere, teneke ve şişelere doldurulur. Yağdan geriye kalan pirina tekrar öğütülüp sabun yapılabilir. Pirina posası aynı zamanda yakacak ve yakıt olarak da kullanılır.

EN ÇOK OKUNANLAR