PİYASALAR

Rusya'dan "TürkAkım 2" hamlesi

ABD ve Avrupa Birliği’nin (AB) baskıları nedeniyle Kuzey Akım 2 doğal gaz boru hattı projesinin geleceğine ilişkin soru işaretleri devam ederken, Rusya, "B planı" olarak TürkAkım 2 projesini gündemine aldı.

Almanya’nın direnişine rağmen AB’nin, Avrupa doğal gaz piyasalarına yönelik yeni mevzuat girişimlerinin,  Rus enerji şirketi Gazprom’un piyasadaki çalışmalarını zorlaştırabileceği belirtiliyor.

Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu temsilcileri tarafından hazırlanan yeni mevzuata göre, inşaatı devam eden Kuzey Akım 2'nin Gazprom dışında bağımsız bir operatöre sahip olması gerekiyor.

Yasalaşmasına kesin gözüyle bakılan mevzuatla, OPAL doğal gaz boru hattına benzer bir şekilde, Gazprom’un Kuzey Akım 2’deki payı yüzde 50’yle sınırlandırılacak ve kalan kısmı üçüncü tarafların kullanımına bırakılacak.

Gazprom Başkanı Aleksey Miller, bir süre önce yaptığı açıklamada, TürkAkım projesinde iki yönlü olarak Karadeniz bölümlerinin tamamlandığını hatırlatarak, "Şimdi sırada karadaki altyapının inşaası var. Talep olursa ve gereken onaylar alınırsa TürkAkım 2 projesi hayata geçebilir." ifadelerini kullanmıştı.

"TürkAkım 2 hızla uygulanabilir"

Konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Rusya Ulusal Enerji Güvenliği Fonu Başkan Yardımcısı Aleksey Grivach, TürkAkım projesinin 4 hat şeklinde planlandığını belirtti.

TürkAkım 2'nin teknik açıdan hızla hayata geçirilebilecek bir proje olduğuna işaret eden Grivach, "Gerekli düzenleyici kurumların izinleri sağlanır ve Rus gazına yönelik yeterli ilave talep olursa, Rusya TürkAkım 2 projesini yürütecektir." dedi.

Rus Enerji ve Finans Enstitüsü Ekonomi Bölümü Başkanı Marcel Salikhov da Kuzey Akım 2 ve TürkAkım projelerinin tüm kapasiteyle çalışması halinde bile, Ukrayna üzerinden doğal gaz sevkiyatının devam edeceğini söyledi.

Gazprom’un Avrupa’da artan doğal gaz ihtiyacına yönelik değerlendirdiği projelerden birinin de TürkAkım 2 olduğunu ifade eden Salikhov, "TürkAkım 2, teknik olarak uygulanabilir ve uygun maliyetli olur. TürkAkım 1'in altyapısı kullanılabilir." diye konuştu.

Öte yandan projenin hayata geçirilmesi halinde Avrupa’nın bir kısmına doğal gaz sevkiyatı meselesinin çözülmeyeceğini vurgulayan Salikhov, "Kuzeydoğu Avrupa, Kuzey Akım 2’nin hedef pazarıydı. Bu nedenle Türkiye’den Avrupa’ya yeni bir boru hattı inşa etmek gerekecek. TürkAkım 2, Türkiye’nin bölgesel doğal gaz rolüne katkı sağlayacak ancak Gazprom’un Avrupa’ya yönelik doğal gaz sevkiyatıyla ilgili bazı soru işaretleri devam edecek" değerlendirmesinde bulundu.

"Türkiye enerjide Rusya'nın güvenilir ortağı"

Ekonomi Uzmanı İgbal Guliyev ise Türkiye'nin Rusya ile enerji iş birliği alanında, hidrokarbon kaynakların sevkiyatında yıllardır kendini güvenilir bir ortak olarak konumlandırmayı başardığını bildirdi.

TürkAkım’ın iki hattınının tamamlandığında yıllık toplam kapasitesinin 31,5 milyar metreküp olacağını hatırlatan Guliyev, "Miller da bu kapasitenin 63 milyar metreküpe çıkartılabileceğini söyledi ancak TürkAkım’ın ek kapasiteyle Kuzey Akım üzerinden Almanya’ya gönderilen doğal gazı ikame etmeyeceğini belirtmek gerekiyor." dedi.

Kuzey Akım’a yönelik yeni mevzuatların, projeye ilişkin "karmaşa" yarattığını belirten Guliyev, şunları kaydetti:

"Rusya'nın enerji stratejisi, gaz ihracatının ve gaz iletim yollarının çeşitlendirilmesini içeriyor. TürkAkım projesi, doğal gaz piyasalarında Türkiye’nin konumunu güçlendirecek. Rusya, Türkiye'yi enerji sektörü de dahil olmak üzere her zaman uzun vadeli iş birliğinde güvenilir bir ortak olarak görüyor. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzındaki artış ve Güney Gaz Koridoru da dahil olmak üzere yeni doğal gaz boru hattı projeleri Avrupa gaz pazarını değiştiriyor. Mevcut doğal gaz arz ve talep dinamiklerini gelecekteki tüketime yönelik analiz edersek, TürkAkım'ın kapasitesini arttırmanın mümkün olduğu görülüyor."