Platin
PİYASALAR

Petrolde 'sakla samanı gelir zamanı' dönemi

Platin

Dan Dicker, 'Oil’s Endless Bid: Taming The Unreliable Price Of Oil To Secure Our Economy’ kitabında, petrolle ilgili şu yorumuyla dikkat çekiyor: "Petrol kötü bir yatırım, çünkü yatırım değil. Bu sadece bir bahis. Ve ona bağlı saatli bomba içeren bir bahis". 21 Nisan 2020’de, Amerika’da petrol fiyatları, tarihinde ilk kez negatif fiyattan işlem gördü. Küresel arz fazlası ve petrol depolarının dolu olması, fiyatların rekor seviyede düşmesine yol açtı. Negatif fiyat, dünyanın ürettiği ancak kullanmadığı ham petrolün depolanacağı bir yer kalmadığına işaret ediyor. Deloitte’un yayınladığı, Covid-19’un sektörel etkilerini anlama raporu verilerine göre, petrol piyasalarında yaşanan küresel ve yerel gelişmeler, Türkiye için hem risk hem de fırsatları beraberinde getiriyor. Peki, fiyat düşüşü hangi ülkeyi nasıl etkiler? Global güçleri nereye taşır?

PLATİN HAZİRAN SAYISINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

2019’un sonunda Çin’de, Koronavirüs salgını ilk kez patlak verdiğinden bu yana, petrolün fiyatı küresel pazarlarda istikrarlı bir şekilde düşüyor. Virüs nedeniyle küresel sistemde ortaya çıkan kopuşlar, petrol fiyatlarında önemli ölçüde gerilemeye yol açıyor. Virüsün yayılmasını engellemek için büyük ekonomilerin ve seyahat yollarının kapatılması, ulaşım sektörünü olumsuz etkilediği gibi petrol talebini de büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Ancak, petrol üreticileri kuyularından ham petrol pompalamaya devam etti. Bunun sonucunda aşırı tedarik edilen petrol ve talepteki inanılmaz düşüş arasında felaket bir dengesizlik oluştu. Bu dönemden avantajlı çıkacak ülkeler ise yeterli depolama alanı olan ve düşük fiyattan depolarını doldurmayı başaran ülkeler olacak. Kısaca, petrolde ‘sakla samanı gelir zamanı’ dönemi yaşanıyor. 

SEKTÖRDEKİ GÜÇ MÜCADELESİ

Petrol fiyatlarında Covid-19 salgını nedeniyle tarihsel bir düşüş yaşandı. Hiç kuşkusuz petrol üreticisi konumunda olan ülkeler, bu durumdan zararlı çıktı. Ama bu alanda yaşanan son gelişmeleri değerlendirmeden önce, pazarı etkisi altına alan uzun dönemli mücadelenin boyutlarına bakmakta fayda var.  Petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmada birçok faktör etkili oluyor. Bu faktörlerin bazılarının ani yani konjonktüre bağlı değişenler, bazılarının ise orta ve uzun vadeli faktörler olduğuna dikkat çeken Kadir Has Üniversitesi Enerji ve Sürdürülebilir Kalkınma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Volkan Ediger, “Talep fazla, arz az olursa fiyatlar yükseliyor. Fakat, bunun altında da her zaman orta ve uzun vadeli faktörler bulunuyor. Bu faktörler de büyük ülkeler arasındaki jeopolitik mücadele… Petrolü üreten ve tüketen yani petrol ithalatçıları ve ihracatçıları arasındaki rekabetten kaynaklanan, uzun vadeli düşünülen ve büyük ülkelerin stratejileri çerçevesinde, ülkelerin birbirleri arasındaki rekabetten kaynaklanan faktörler. Buradaki konjonktürel faktör Covid-19” diyor. 

Devamı Platin Haziran sayısında...