PİYASALAR

Koronavirüs sözlüğü

Koronavirüs günlük hayatımıza pek çok yeni kelime ve kavram kattı. Peki bütün bunlar ne anlama geliyor? Merak ettiğiniz kavramların anlamlarına Platin olarak hazırladığımız koronavirüs sözlüğümüzden bakabilirsiniz...

Dalida Özatay Erus / [email protected]

Karantina: Koronavirüs hayatımıza girdikten sonra kendimizi hasta olalım veya olmayalım karantinaya yani bir yerde korumaya aldık. 

Organizma: Virüsler kendi kendini çoğaltabilen, en basit organizmalar olarak biliniyor.

RNA: Yani Ribo Nükleik Asit. DNA tarafından kodlanan genetik bilgilerin proteinlere dönüştürülmesini sağlayan önemli bir biyolojik makromolekül.

Orta Doğu Solunum Sorunu: Koronavirüs ailesinden, daha önce insan ya da hayvanlarda görülen MERSCoV (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus) Eylül 2012’de ilk kez Suudi Arabistan’da insanlarda tanımlandı. İlk vaka ise Nisan 2012’de Ürdün-Zarqa’daki bir hastanede görüldü. 

N95: “Maskeniz N95 mi?” Yüz maskesinde aslında bir standart olan bu maskeler, % 95 oranında 0.3 mikrona kadar olan partikülleri filtreliyor. 

Asemptomatik: Günlük sohbetlerimizde rahatlıkla kullandığımız kelimelerden biri de asemptomatik. Taşıyıcı veya hastalık belirtisi göstermeyen vakalar olarak tanımlanıyor.

Ventilatör: Solunum cihazı olan ventilatörler, Covid-19 tedavisinde kullanılan en kritik cihazlardan biri. Diğer yandan medikal cihaz üretimi yapan Türk şirket Biosys, 5 yıllık Ar-Ge çalışmasının ardından Türkiye’nin ilk üst düzey yoğun bakım mekanik ventilatör cihazını üretti.  

İnkübasyon-İzolasyon: Covid-19’a maruziyetten semptomların başlamasına kadar olan süre (inkübasyon süresi) 2 ila 14 gündür. Bu süre zarfında kendini izole eden her birey virüsün yayılmasına engel oluyor.

Reseptör: Hücreler dış çevreyle ve kendi aralarında ilişkilerini ‘reseptör’ adlı moleküller üzerinden düzenliyor. Reseptörler, hücrelerin yüzeylerinde veya iç kısımlarında bulunan ve algaç işlevi gören proteinlerdir. Sinyal moleküllerini alır ve hücrelerin ne yapacağını belirler.

Üretim: Virüsün Çin’den başlayarak dünyanın hemen her ülkesine yayılması ile üretim de durma noktasına geldi. Ülke yönetimleri, bir yandan halklarının sağlığıyla ilgilenirken üretim konusuna da odaklanıyor. 

Sosyal Mesafe: Virüsün yayılmasını yavaşlatmak ve engellemek için bugünlerde durduğumuz yere dikkat etmeliyiz. Bir şekilde dışarda olan herkes, sosyal mesafesini yani 2 metrelik kişisel alanını korumalı.