PİYASALAR

Gelenekselciler bile online alışverişe yöneldi

Covid-19 salgınıyla yalnızca geleneksel alışverişin değil, online alışverişin de kodları değişti. Üstelik sadece alıcılar değil, satıcılar da yeni döneme ayak uyduruyor. Hayatında internet üzerinden alışveriş yapmamış kitleler bile bu süreçte her ihtiyacını online sipariş ederken, pandemi döneminde tercih edilen ürünlerde de önemli değişiklikler olduğu göze çarpıyor

Mustafa Gündoğdu / [email protected]

Eskiden olsa, ‘online alışveriş büyüyor’ tarzında bir başlıkla, e-ticaret haberi yapardık. Bugünse neredeyse her şeyimizi internet üzerinden alır olduk. Yani bırakın alışverişte online tarafın büyümesini, çiğnediğimiz sakızdan elimizi sildiğimiz peçeteye kadar her şeyimizi online sipariş ederken, artık ticaretin tamamen internet üzerine yoğunlaştığını görüyoruz. Hele ki yeni tip Koronavirüs salgınından sonra… Marketlere gitmeye çekindiğimiz bu dönemde market alışverişinden ev eşyasına kadar varımızı yoğumuzu dijital platformlardan sipariş ediyoruz. Covid-19 salgınıyla beraber online alışverişte de tüketim alışkanlıklarımız değişmiş durumda. Sadece tüketicinin mi alışkanlıkları değişti? Pek tabii satıcılar da yeni döneme ayak uydurdu…

TİCARET ‘ONLINE’DAN YÜRÜYOR

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli ile birlikte 5 farklı şehirde, 160’ın üzerinde dağıtım merkezleri bulunduğunu belirten Getir Kurucusu Nazım Salur, gönüllü karantina dönemiyle birlikte pek çok şirketin evden çalışmaya geçiş yaptığını, mağaza ve AVM’lerin kapandığını, ticaretin büyük kısmının online üzerinden yürüdüğünü belirtiyor. “Dolayısıyla bizim sektörümüz de ivme kazandı. Genç kitlenin zaten alışkın olduğu ve kullandığı bu dinamik, şu aşamada orta yaşlı ve hatta yaşlı kesime de sirayet ediyor. Bu durum gelecek dönemde, online ticaret alışkanlığını hayatımızın her alanında görmemizi sağlayacak” diyen Salur, 11 Mart’tan bu yana indirme oranlarının yüzde 60 arttığını, sepet tutarlarının yüzde 50, iş hacimlerinin de yüzde 65 artış gösterdiğini kaydediyor. 

“SÜRECE HAZIRLIKLI GİRDİK”

Yaklaşık 2.5 aydır dünyadaki durumu yakından takip ettiklerine dikkat çeken Nazım Salur, “9 Mart itibariyle süreci sağlıklı şekilde yönetebilmek için bir yönetim masası kurduk. Bu süreçte tedariği nasıl yönetebileceğimiz ve talep artarsa nasıl karşılayabileceğimiz üzerine çalışmıştık. Yurt dışındaki gelişmeleri gözlemleyerek bu döneme hazırlıklı girdik” diyor. Olası kriz senaryolarını gözeterek yol aldıklarını dile getiren Salur; “Salgının gidişatına bakarak bu süreci günlük, hatta saatlik yönettik. Artan talebe karşılık verebilmek için ana depolarımızı büyüttük, tedarikçilerimizle kesintisiz ürün akışını sağlayabilmek için önden hazırlık yaptık, araç sayımızı artırdık” yorumunda bulunuyor.

“KATEGORİLER HAREKETLENDİ, YENİ SATICI SAYISI ARTTI”

Koronavirüs sürecinde alınan tedbirler doğrultusunda bazı kategorilerde hareketliliğin gözlendiğini söylemek mümkün. Bu paralelde evde çalışma uygulamalarının yaygınlaşmasıyla güncel ihtiyaçlar internetten gideriliyor. 

Mart-nisan aylarında evden çalışma ve uzaktan eğitimin başlaması ihtiyaçları da değiştirdi. GittiGidiyor Genel Müdürü Öget Kantarcı, bilgisayar ve tablet kategorisindeki ürün adetlerinin arttığını, aynı şekilde çalışma masası, sandalyesi gibi ofis mobilyalarının listelenmesinde de artış gözlemlediklerini aktarıyor. Kantarcı, “Bu süreçte pek çok geleneksel satıcı da e-ticarete başladı. Ürün ve satıcı çeşitliliği açısından baktığımızda, GittiGidiyor’da geçen yılın mart-nisan dönemlerine kıyasla bu yılın aynı döneminde listelen ürün adedimizde ve GittiGidiyor’a dahil olan yeni satıcı sayımızda yüzde 40 artış olduğunu görüyoruz” diyor.

EVLER ‘OFİSE’ DÖNÜNCE…

Artık çoğumuz evden çalışma moduna geçtiğimiz için, evlerimiz de bir nevi ofisimiz haline geldi. Bu süreç içerisinde genelde ofis ve iş yerleri için çözümler sunan Avansas’ın genel müdürü Sedat Anak, “Avansas olarak artık evinizin de alışveriş yeriyiz” diyor. “Avansas’ta; 8 ana kategorimiz ve 5 bin çeşitten fazla ürünümüz bulunuyor. Kategorik olarak bakarsak; şu anda en çok temizlik, gıda ve mutfak kategorileri kapsamında siparişler alıyoruz. Bu kategorilerde en çok satılan ürünler; Türk kahvesi, eldiven ve dezenfektan oldu” yorumunda bulunan Anak, temel gıda ürünlerine gelen bu yüksek talepler doğrultusunda ise; gıda kategorilerine makarna, salça, yağ ve bakliyat gibi ürünleri de ekleyerek ürün gamlarını genişletme kararı aldıklarını söylüyor. Anak; son olarak, müşterilerinin ihtiyaçlarını hızlı karşılamak üzere 1 iş gününde teslimat yapmak amacı ile kurdukları lojistik filolarını ve altyapılarını daha da güçlendirirken, temel tüketim ürünlerindeki stok seviyelerini de artırdıklarını belirtiyor.

ŞİRKETLER NELERE DİKKAT ETMELİ?

İstanbul Bilgi Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şule Özmen, online alışverişte e-ticaret şirketlerinin öncelikle dikkate almaları gereken konunun, bu dönemde veya salgın sonrasında tüketicinin ihtiyaç ve beklentilerini öngörmeleri olduğunu dile getiriyor. “Bu dönemde mevcut ve potansiyel tüketici gözünde fark yaratabilmek için, tüketicilerin tahmin edilebilir ihtiyaçlarının yanı sıra yaşam biçimlerindeki ve psikolojilerindeki değişikliğin getirdiği ve getireceği ihtiyaçları öngörme becerisi öne çıkıyor. İhtiyaçları öngörmek sadece buzdağının görünen kısmı” diyen Özmen, tıpkı geleneksel ticarette olduğu gibi bunların tedarik edilmesi, depolanması ve doğru zamanda doğru tüketiciye iletilmesinin ise planlanması gereken diğer önemli süreçler olduğunun altını çiziyor. Özmen ayrıca, ‘E-ticaret bir lojistik işidir’ iddiasının test edildiği bir dönemi de yaşadığımızı hatırlatıyor.