PİYASALAR

Finansmana erişim, ‘Kadın Bankacılığı’

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı son verilere göre Türkiye genelinde istihdam edilen toplam 28 milyon 870 bin kişinin 19 milyon 743 binini erkekler, 9 milyon 127 binini kadınlar oluşturuyor. Haziran 2009’da kadınların istihdam oranı yüzde 23,8’lerde olduğu düşünüldüğünde, geride bıraktığımız dokuz yıllık zaman zarfında, istihdam oranının 5.9 puanlık artışla Ekim 2018 itibariyle yüzde 29,7’ye yükseldiğini görüyoruz. Bu oranın yüzde 17’sini okuryazar olmayanlar, yüzde 26’sını lise altı eğitimliler, yüzde 29,2’sini lise, yüzde 33,1’ini mesleki ve teknik lise oluştururken, istihdam edilen yüzde 58,3’lük payı da yükseköğretim mezunları alıyor. Bugünlerde kadın istihdamı yüzde 30’lara ulaşmış olsa da, bu oran tabii ki yeterli değil… Son 6-7 yıl içinde iş hayatına 1.5 milyondan fazla kadının girdiği biliniyor. Sektör profesyonelleri ise önümüzdeki beş yıl içinde 5 milyonun üzerinde yeni kadın girişimcinin gelebileceğini öngörüyor. Böylesi bir iklimde girişimcilerin karşısına çıkan en büyük zorluk ise finansmana erişim. Bu noktada da bankalar, özellikle kadın girişimciler için önemli fırsatlar ve ürünler sunuyor…

Mustafa Gündoğdu / [email protected]

Kadınların iş dünyasındaki varlığını güçlendirmek amacıyla kamu ve özel sektör tarafından sunulan destekler sürekli artmasına rağmen, ülkemizde özellikle kadın patronlara finansmanın yanı sıra ihtiyaç duydukları alanlarda bilgi ve danışmanlık desteğinin bütünsel olarak sağlanmasında hala bazı eksiklikler söz konusu. TEB olarak, kadınların iş hayatında bilgiye erişim, yeni pazarlara erişim, kritik konularda koçluk/mentorluk ve finansa erişim olmak üzere 4 temel alanda desteğe ihtiyaçları olduğunu tespit ettiklerini belirten TEB yetkilileri, ‘Danışman Banka’ anlayışlarını 2015 yılında kadın patronların iş hayatında ihtiyaç duydukları desteği sağlamak üzere TEB Kadın Bankacılığı’na taşıdıklarını aktarıyor. “Burada kadın patronların iş hayatının çeşitli alanlarında karşılaştıkları engelleri aşmaları için yol gösteriyor, yeni pazarlara ulaşmaları için gerekli bilgiye erişimlerini kolaylaştırıyoruz” diyen TEB yetkilileri, nakit yönetiminden pazarlamaya, satıştan liderliğe kadar birçok konuda kadınlara eğitimler verdiklerini söylüyor.

48 BİN KADINA ULAŞTI

Bu bağlamda TEB; AB, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumu tarafından kadınlara ait ve kadınların yönettiği işletmeleri desteklemek ve kadın girişimciliğini teşvik etmek amacıyla hayata geçirilen “Kadın İşletmelerine Finansman ve Danışmanlık Desteği” programından 50 milyon Euro fon almış durumda. “Bu fonu kadın patronlara maddi teminatsız olarak 36 ay vade ve 125 bin TL’ye kadar kredi desteği olarak sunduk. Program kapsamında, bugüne kadar 6 binden fazla kadın patrona yaklaşık 250 milyon TL maddi teminatsız kredi sağladık” diyen TEB yetkilileri, Kredi Garanti Fonu aracılığıyla KGF kefaletli kredi ve altın birikimlerini bozmadan TEB ile anlaşmalı kuyumcular vasıtasıyla ziynet/külçe altınlarını saf altına çevirerek altın depo hesaplarına aktarılması ve teminata alınması karşılığında imkanıyla taksitli ticari nakit (TL) kredi kullanabilme imkanı sunulduğunu belirtiyor. TEB, şimdiye kadar 48 bin civarında kadın işletme müşterilerine finansal ürün sunarken, kredi büyüklüğü olarak yaklaşık 1.4 milyar TL’ye ulaştı.

KADINLARA ÖZEL SOSYAL BONO İHRACI

Garanti Bankası olarak, güçlü bir ekonominin ve toplumsal kalkınmanın ancak eşit fırsatlara sahip bireylerin varlığıyla yaratılabileceğine inandıklarını dile getiren Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı Cemal Onaran, bir bankadan öncelikli olarak beklenen şeyin finansman desteği olduğunu söylüyor. “Bu konuda geçen yıl yine bir ilke imza attık ve International Finance Corporation ile kadın girişimcilere özel 75 milyon dolarlık sosyal bono ihracını gerçekleştirdik” diyen Onaran, yaptıkları anlaşmalar çerçevesinde gerek yurt dışı fonlar gerekse yurt içi destekler içeren programlarla kadın girişimcilerin avantajlı finansman ürünlerine ulaşmasını sağladıklarını belirtiyor. Onaran, tüm bunlarla birlikte Garanti olarak, bunun ötesinde bütünsel bir yaklaşımla kadınları cesaretlendirmeyi, işlerini büyütmek ve sürdürülebilir kılmak için ihtiyaç duydukları eğitimlere erişmelerini sağlamayı da çok önemsediklerinin altını çiziyor.

KADIN GİRİŞİMCİ TARİFESİ

2015 yılından beri kadın bankacılığı alanında da faaliyet gösterdiklerini belirten DenizBank yetkilileri, amaçlarının kadın girişimcilerin işlerini kurma ve büyütme aşamalarında ihtiyaç duydukları finansal desteği sunarak kendilerine pozitif ayrımcılık sağlamak olduğunu kaydediyor.

KOBİ bankacılığı olarak KOBİ’lere ihtiyaç duydukları her türlü desteği sağlayabilmeyi öncelikleri arasında gördüklerini kaydeden DenizBank yetkilileri, “Kadın girişimcilerimizin bankacılık işlemlerinden tasarruf etmeleri için en çok ihtiyaç duydukları işlemlerinden oluşan Kadın Girişimci Tarifesi, tüm DenizBank şubeleri, KOBİ İletişim Merkezi ya da İnternet Bankacılığı’nda yer alan ‘Başvurular – Avantaj Paketleri’ sekmesinden satın alınabilir” şeklinde konuşuyor. Banka yetkilileri son olarak, kadın girişimcilerin birikimlerinin TL, dolar, Euro ve altın fark etmeksizin çoğalması için mevduatlarına özel faiz oranları sunduklarını aktarıyor.

55 MİLYON DOLARLIK FON

Ekonominin yükselen değeri kadın girişimcilerin finansal çözüm ortağı olmak vizyonuyla yürüttükleri çalışmaları her geçen gün genişletip, çeşitlendirerek ilerlediklerini aktaran Türkiye İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şahismail Şimşek, en temel fonksiyonlarından biri olan finansmana erişim hususunda hem kendi kaynaklarını hem de yurt dışından sağladıkları kaynakları kadın girişimcilerine avantajlı koşullarla sunduklarını dile getiriyor. Banka, finansman dışı ihtiyaçları için de iş birlikleriyle ile kadınların yanında durmaya devam ediyor.

“2013 yılından itibaren kadın girişimcilere yönelik sağladığımız yabancı kaynakların sonuncusu olan, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası kaynaklı 55 milyon dolar değerindeki fonun kullandırımını 2018 yılında tamamladık. Bu kaynağa ilave olarak kendi kaynaklarımızdan kullandırdığımız kredilerle beraber bu rakam daha da arttı” diyen Şimşek, yalnızca gerçek kişi tacir niteliğindeki kadın girişimciler dikkate alındığında, yıllık 500 milyon TL’nin üzerinde kredi kullandırımı yaptırdıklarına dikkat çekiyor.

“KREDİ TUTARIMIZ 5.5 MİLYAR TL”

“Kadın girişimciliği 2006 yılından bu yana; finansman, cesaretlendirme, eğitim ve yeni pazarlara açılma olarak dört temel başlıkta destekliyoruz. Bu kapsamda kadın girişimcilere kullandırdığımız kredi tutarı 5.5 milyar TL’ye ulaştı. 13 yıldır kesintisiz devam ettirdiğimiz Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması 2018 yılı itibariyle 37 bin başvuruya ulaştı. Eğitim bacağında ise Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi ile yine uzun yıllar önce hayata geçirdiğimiz ‘Kadın Girişimci Yönetici Okulu’ programımızı yürütüyoruz. Bu kapsamda, toplam 27 noktada 2 binden fazla kadının eğitim ve bilgilendirilme ihtiyacını karşıladık. Yeni dönemde ise kadın girişimcilerin ‘yeni pazarlara erişim ve iş ağlarını geliştirme’ tarafını önceliklendirdik. Bu doğrultuda KAGİDER ile birlikte gerçekleştirdiğimiz ‘Girişimci Kadın Buluşmaları’ çerçevesinde kadın girişimcileri hem birbirleriyle hem de önemli kurumların satın almacıları ile bir araya getirerek yeni iş birlikleri fırsatı yakalamalarına aracı olduk.”

“ARYA İLE İŞ BİRLİĞİMİZ DEVAM EDİYOR”

“Türkiye’nin tek kadın odaklı yatırım platformu olan Arya Kadın Girişimci Yatırım Platformu ile 2018’de başladığımız iş birliğine 2019’da da devam ediyoruz. Arya ile birlikte genel müdürlüğümüzde kadın girişimcilere alanlarında güçlü yönetici ve eğitimciler tarafından toplam 5 modülden oluşan finansal okur-yazarlık, pazarlama, satış, veri yönetimi ile insan kaynakları eğitimleri düzenledik. 10 adet girişime altı hafta boyunca eğitimlerin düzenlendiği, Bodrum’da gerçekleştirilen Arya Retreat organizasyonunda da ana sponsor olarak yer aldık. Bu final etkinliği ile girişimcilere projelerini farklı ülkelerden yatırımcılarla paylaşma imkanı sunuldu ve  etkinlik kapsamında düzenlenen yarışmayı kazanan projelere çeşitli ödüllerle destek sağlandı.

İş Bankası olarak çalışan, üreten, toplumsal kalkınmaya önemli katkıları olan kadın girişimcilerin desteklenmesine hassasiyet gösteriyoruz. Önümüzdeki dönemlerde de çok sayıda kadın girişimciye ulaşarak işlerini büyütüp daha da ileri taşımaları amacıyla aynı yaklaşımla hizmet sunacağız. ”

300 MİLYON EURO’LUK ANLAŞMA

Öte yandan reel sektörün finansmana erişimini kolaylaştıran Kredi Garanti Fonu (KGF); yurt dışından kaynak getirmeye devam ediyor.

Geçtiğimiz yıl Ürdün’de gerçekleşen EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası) yıllık toplantısında EBRD ile KGF heyeti arasında imzalanan mutabakat zaptı ile birlikte kadın girişimcilerin kullanacağı krediler için 300 milyon Euro kaynak sağlanması, Kredi Garanti Fonu’nun da bu kredilere kefalet vermesi anlaşmasına varılmıştı.
2014 yılında başlayan ve bugüne dek 17 binden fazla kadına destek veren “İş Hayatında Kadın- Türkiye (TURWIB)” programı kapsamında yapılan anlaşmaya göre; Haziran 2018 tarihinde başlamak üzere 3-5 yıllık dönem boyunca Türkiye’deki kadın girişimcilere kullandırılacak krediler için EBRD tarafından KGF’nin paydaşı olan bankalara 300 milyon Euro kaynak sağlanacak. Bu program kapsamında kullandırılacak olan kredilerin garantörü yine KGF olacak.

YAPI KREDİ’DEN KADINLARA DESTEK

Yalnızca gerçek kişi kadın tacirler veya yüzde 51 ve üzeri hissesi kadın ortağa ait firmalara özel olarak kullandırılan kadın girişimci kredisi ile müşterilerimizin kısa ve orta vadeli işletme sermayesi ihtiyacını, kredi dosya masrafında yüzde 50 indirim imkanı ile sunuyor.

36 aya kadar vadelendirilebilen bir kredi türü olan ve kredi üst limiti bulunmayan Yapı Kredi Kadın Girişimci Kredisi; ayda bir, üç ayda bir, altı ayda bir ve üç aya kadar ödemesiz seçenekleriyle kullanılabiliyor. Her kullanımda güncel kredi dosya masrafları üzerinden yüzde 50 indirim gerçekleştirilmesi de bankanın kadınlara sağladığı bir diğer hizmet konumunda bulunuyor.