PİYASALAR
Ufuk Tarhan
[email protected]

Yoksa sizi hâlâ taramadılar mı?

Yakın gelecekte, gerçek dünya ve dijital dünya aynı zamanda görüntülenecek. Üstelik birbirleriyle etkileşime de girecek. Dijital içerikler tamamıyla manipüle edilebilir ve değiştirilebilir hale gelecek...

@futuristufuk

Eğer 3D taranmış bir pozunuz ya da datanız yoksa teknolojinin gerisinde kalmış sayılacaksınız. “Yoksa sizi hâlâ taramadılar mı?”  sorusu karşısında gözüne ışık tutulmuş tavşan gibi bakakalacaksınız… Facebook, Google, Apple, Samsung gibi dünya devleri özellikle son üç, dört yıldır 3D görselleştirme, tarama, modelleme, uygulama, Ar-Ge gibi alanlara önemli yatırımlar yapıyor.  Gördükleri cin fikirli şirketleri, start-up’ları satın alıyor, co-working space’lerde cirit atıyor, bu alanlarda sivrilmeye başlayan tüm yetenekleri, sanatçıları adeta yutuyor, 3D, AR*, VR**, XR*** ekosistemlerine katıyorlar. Silikon Vadisi bazlı AR/VR/XR araştırma ve analiz şirketi, Digi-Capital’in raporuna göre, 2020’de artırılmış gerçekliğin en az 120 milyar dolar iş hacmi yaratması bekleniyor. AR/VR/XR uygulamaları tabii ki halihazırda da yapılabiliyor, ancak henüz o kadar erişilebilir yani ucuz ve kolay değil. Daha çok büyük reklam kampanyalarında, yüksek bütçeli projelerde kullanılıyor. Aslında ‘kullanılabiliyorlar’dı dememize az kaldı.Yararları ve gerekliliği kavrandığında teknolojinin hızla kolaylaşmak, basitleşmek, ucuzlamak ve yaygınlaşmak gibi bir huyu var. Şu anda 3D teknolojiler de bu kulvara girdi! Aslında Snapchat’le başlayıp Instagram ve Facebook’la yaygınlaşan ve selfie videolarda başımıza taktığımız çiçekli taçlar, gözlerimize geçirdiğimiz animasyonlu gözlüklerle artırılmış gerçeklik deneyimine çoktan başladık bile. Kısacası resmen, yaratıcılıkta sınır tanımayan bir evrene uçuyoruz! Kemerleri bağlayın, göreceklerinize hazırlanın.

BİLEN VE BİLMEYENLER İÇİN ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR?

Artırılmış gerçekliğim temelleri 1950’lere dayanıyor. Özellikle geçtiğimiz son beş yılda, dünya çapında hızlanan bir ivmeyle gelişip yayılıyor. Artırılmış gerçeklik; insanı çevreleyen fiziksel dünyaya ait gerçek zamanlı görüntülerle, bilgisayarla yaratılmış duyusal bilgileri üst-üste bindiren teknolojiye verilen ad. Fiziksel dünyaya ait görüntüler hareketli (video) veya hareketsiz (fotoğraf) olabilirken; bilgisayarla yaratılmış bilgi: video, görsel, ses, grafik, animasyon veya GPS gibi çeşitli formlarda üretilebiliyor. Bu çeşitliliğin, AR yazılım ve donanım teknolojilerinin gelişmesiyle her geçen gün daha da fazlalaşacağına kesin gözüyle bakılıyor…

ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK NASIL DENEYİMLENİR?

AR, çeşitli donanım yani aygıtlar aracılığıyla kullanılır. Bu aygıtlar 3 tiptedir:
1-Başa takılan-Gözlük lens
2-Elle tutulan-Akıllı telefon / Tablet
3-Mekansal sergilenen-Projeksiyon / Ekran hologram

ARTIRILMIŞ GERÇEKLİĞİN ÇEŞİTLERİ VAR MI?

AR geliştirmek için çeşitli parasız ve paralı yazılımlar var. Her yazılımın donanımlara uyumluluğu farklı oluyor. Ayrıca AR içerik geliştirme ve kullanmanın da birden fazla yöntemi bulunuyor. Bunlar; projeksiyon, 2 boyutlu imge ve 3 boyutlu obje tanıma, konum, ana-hat ve süperpoze başlıkları altında çeşitleniyor. Mesela ‘Pokémon Go’, GPS AR’ın konuma göre etkileşim sağlayan en bilinen örneklerinden biri. AR çalışmaları, sanal objeleri gerçek çevre üzerinde görebilmek, dijital bilgileri de fiziksel mekan üzerinde eşleştirip görüntüleyebilmek ve daha pek çok olasılık; yepyeni bir görsellik ve iletişim dünyasının kapısını ardına kadar açıyor. O yüzden AR’ın önemli olmadığı ya da kullanılamayacağı herhangi bir alan yok! Her alan ve herkes için çok önemli. Tıpkı cep telefonumuz gibi… 

Bu bilgileri derlememde yardımcı olan, 3D taramamı yapan müthiş AR/VR/XR deneyimleri yaşatan Tasarım Atlas ve Garage Atlas Kurucusu Burçin Gürbüz’e ve Iconic Kurucusu Alper Güner’e çok teşekkür ederim. 

* AR: Artırılmış gerçeklik-Augmented reality 
** VR: Sanal gerçeklik-Virtual reality 
*** XR: Genişletilmiş gerçeklik- Extended reality