Dr. Hüseyin Arslan
YAZARLAR
6.06.2022 14:32:00

AHİLİK GÜNÜMÜZ İŞ DÜNYASINA NELER SÖYLÜYOR?

İnsanlık günümüzde birden fazla bunalımı bir arada yaşıyor. Bunlardan olumsuz etkileniyor. Durmak ve bitmek bilmeyen savaşlar, çeşitli bölgesel ve küresel boyutta insan toplulukları arasındaki çatışmalar; gıda, tüketim malları ve diğer çeşitli ürün ve hizmetlerin insanlar arası dengeli dağılım ve paylaşımındaki, fiyatlandırılmasındaki sömürüye dayalı kaotik politikalar ve uygulamalar herkesi olumsuz yönde derinden sarsıyor. Bütün bu manzara insanlığın ciddi bir zihniyet, ahlaki, davranışsal ve insanlar arası ilişkilere dayalı adı konmuş konmamış bunalımları derinden yaşadığını gösteriyor. İnsanlık bir arayış içerisinde. Bu yeni bir sorun değil. Bu sorunun tarihi insanlığın varoluşu ile yaşıt. Temelinde insanın kendi doğasında var olan değerler sistemine bağlı bir hayat sürmesi ile ilişkili. İnsanlık fıtrattaki değerler sisteminden uzaklaşıp ve kopmuş ve bunalımlar içerisinde bocalaya durmuştur. Bu bocalamasının ürünü olarak günümüzde tarihte de derin izleri olan acımasız, vahşi, doyumsuz kapitalizm ve bunun hayata ve bireye empoze ettiği kültürün etkisiyle yaşanan davranış bozuklukları, insanlığı ve insanımızı tutsak edinmiştir.

BU KARDEŞLİK, BİR HAYAT PRATİĞİ OLARAK GÜNÜMÜZE DE HİTAP EDİYOR

İşte 13. yüzyılda Ahi Evran Anadolu'da başta zanaat, ticaret buna bağlı olarak işçi- işveren, üretici- tüketici, halk- yönetici ilişkilerinde kardeşlik ilkesini ön plana çıkararak hayatın kaynağı olan kadın ve erkek ilişkileri dahil insanlar arası ekonomik, ticari, üretim, tüketim, işçi, işveren aklınıza gelebilecek bütün ilişkiler ağını kardeşlik esası üzerine kurgulayan ve bunu hayata geçiren bir yapılanmayı gerçekleştirmiştir. Yani piyasayı, bu ilke üzerine oluşturmuştur. Bu çerçevede ilişkiler ağını gerçek, davranışlarla hayata geçirilen kardeşlik ilkesine dayalı bir hareket olarak bütün çağlara önermektedir. Bu kardeşlik; bir hayat pratiği olarak günümüze de hitap etmektedir. Bütün insanları kardeşler olarak değerlendirip iş, işlem ve davranışlarında doğru olanı tercih etmeyi fert ve toplum olarak insanların hak ve hukukunu gözetmeyi, yaptığı, ürettiği ürün ve hizmetlerde kalite-fiyat dengesini tutturmayı; insanlara yalan söylemekten, insanları kandırmaktan, ürün ve hizmette yanıltıcı davranmaktan sakınmayı küçüklerini korumayı, büyüklerine değer vermeyi bütün canlılara ve insanlara sevgi ile bakarak pratik hayatın bir göstergesi olarak yaşamayı ve yaşatmayı hayat biçimi olarak önermektedir. Ahilik, insanın hayatın bütün evrelerinde, insanın özünde yerleşik olan tutarlı, doğru ve faydalı olan değerler sistemine sıkı sıkıya bağlı kalarak bir hayat sürdürmeyi esas alır. Ahilik, her davranış ve eylemde temel insani değerleri dikkate alarak hareket etmekten ibarettir. 114 ahlaki ilkeyi tek tek sindirerek hayata geçirmektir. Ahilik herkesin dile getirdiği ama fiile yansıtmadığı bir söylem olmaktan ileri, davranışlara sindirilmesi gerekli görülen bir anlayışın hayatta geçerli kılınmasıdır. Herkes, her zaman diliminde doğal olarak bununla yükümlüdür.

Ahilik, insanın hayatın bütün evrelerinde, insanın özünde yerleşik olan tutarlı, doğru ve faydalı olan değerler sistemine sıkı sıkıya bağlı kalarak bir hayat sürdürmeyi esas alır.