Acar  Baltaş
YAZARLAR
02.12.2015 13:50:00

Aşk ve evlilik konusunda romantik yanılgı

Dergilerin aralık ayı yayınlarında yeni yılla ilgili öneriler ve umutların gerçekleşmesi için dilekler yer alır. Ben de bu yazımda okuyucular için ilişkilerini değerlendirmeleri ve yeni ilişkiler kurmaları konusunda kendilerine ışık tutacak bilgiler derledim...

Eş veya partner seçimindeki en büyük yanılgılardan biri, insanların belirli özelliklere başkalarından daha çok değer verdiklerine inanmalarıdır. İnsanlara müstakbel partnerlerinde hangi özellikleri aradıkları sorulduğunda, kibarlık, duyarlılık, sevecenlik, kollayıcılık gibi genel özellikler ağır basmaktadır. Partner seçimi ile ilgili bu beyanlarda bulunanlar, kendilerinin bu tercihlerinde özel olduklarını düşünürler. Oysa bu arayış neredeyse dünyanın her yerindeki insanlar için geçerlidir. Diğer taraftan çok sayıda araştırma, erkek ve kadınların eş ve partner seçimi konusunda tercih nedenlerinin farklı olduğunu ve kadınların erkeklere kıyasla daha seçici olduklarını doğrulamıştır. Erkeklerin kararlarını dış görünüş belirlerken, kadınların kararlarını erkeğin kazancı ve kendisine sunulacak imkanlar belirliyor. Shackleford ve arkadaşları 37 farklı kültürden 9 bin 800 kişi ile yaptıkları bir araştırmada, (1) insanların uzun süreli bir ilişkide uyumlu olmasının dört boyut üzerindeki tercihlerine bağlı olduğunu ileri sürmüşlerdir: Sosyallik-Dinsel uyum, Aşk-Statü ve Varlıklılık, Bağlılık/Denge-Güzellik (yakışıklılık)/Sağlıklılık ve Eğitim/Zeka-Evcillik/Çocuk Bakımı... Araştırmada ortaya koyulan bulgu şudur: Erkekler müstakbel eşlerinde fiziksel çekicilik, sağlık, çocuklarına bakım ve evine özen özelliklerini; buna karşılık kadınlar olgunluk, sadakat, eğitim, sosyal statü ve ekonomik istikrarı arıyor.

 

HIZLI FLÖRT ORTAMINDA BİR ARAŞTIRMA...

Fisman ve arkadaşlarının araştırması özellikle önem taşımaktadır. (2) ABD’de yaygın olan 'hızlı flört' ortamında gerçekleştirilen bu araştırmada en çok aranan özelliklerin çekicilik, samimiyet, zeka, neşelilik, hırs ve paylaşılan ortak ilgi alanları olduğu bulunmuştur. Bunlar arasında da en önemli olanların çekicilik, zeka ve hırs olduğu görülmüştür. Bu araştırma da diğer araştırmalar gibi erkeklerin fiziksel çekiciliğe, kadınların zekaya daha çok önem verdiklerini ve aynı çevrede yetişmiş olmayı tercih nedeni olarak ortaya koyarken, iki cinsiyet arasında önemli bir farkı vurgulamıştır. Erkekler kadının zekası ve hırsının kendilerininkini aştığını hissettikleri durumlarda, bu özelliği tercih etmemektedir. Bu araştırmanın ilginç bir sonucu da seçenek sayısı arttıkça (grup büyüdükçe) kadınların daha çok kararsız kalmış olmasıdır. Kadın-erkek ilişkileri konusunda uzman sayılan ve kendisini 'attractionist' olarak tanımlayan Eli J. Finkel; insanların hipotetik partnerleriyle ilgili beyanlarını, fotoğraflara bakarak yaptıkları seçimleri ve bu kişilerle karşılaştıkları zaman ortaya çıkan durumları, hızlı flört gecesi ortamında araştırmıştır. (3) Bir hafta önce verilen beyanlarda erkeklerin fiziksel çekiciliğe kadınlardan daha fazla, kadınların ise kazanca erkeklerden daha çok değer verdiği, kişiliğe her iki cinsiyetin de aynı ölçüde önem atfettiği görülmüştür. Bu araştırmaların, kültürler arası olan hariç, hemen tümü üniversite öğrencileri veya lisansüstü öğrenciler arasında yapılmıştır. Finkel, 41 yaş ortalamasına sahip ve yüzde 56’sının romantik ilişkilerini sürdürdüğü 502 kişiyle yaptığı bir araştırmada (4) önce tercihleri sorgulamış ve partnerlerinin özelliklerini incelemiştir.

 

SONUÇ

Eş ve partner seçimi konusunda çok fazla değişmeyen ve tekrarlayan temel özellikler vardır. Bunlar, erkeklerin seçiminde dış görünüşün, kadınlarınkinde ise kazanç, eğitim ve zekanın belirleyici olduğudur.

 

Kaynaklar:

1. Shackelford TD, Schmitt DP, Buss DM. Universal dimensions of human mate preferences. Personality and Individual Differences 2005; 39(2): 447-458.

2. Fisman R ve ark. Gender differences in mate selection: evidence from a speed dating experiment. The Quarterly Journal of Economics 2006; 673-697.

3. Finkel EJ, Eastwick, PW. Speed-dating. Current Directions in Psychological Science 2008; 17: 193-197.

4. Eastwick PW, Finkel, EJ, Eagly AH. When and why do ideal partner preferences affect the processes of initiating and maintaining romantic relationships? Journal of Personality and Social Psychology 2011; 11: 1012-1032.

DİĞER YAZILARI