PİYASALAR

"Pandemiyi yolcularımızın desteği ile geride bırakacağız"

Platin

Türkiye genelinde Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında 28 Mart itibariyle havalimanlarında uçuşları durdurduklarını ve hizmete ara verdiklerini söyleyen İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı CEO’su Ersel Göral, 20 Mart'tan itibaren ekip arkadaşlarının tamamına yakınının evlerine geçtiğini ve çalışmalarını evden sürdürdüğünü ifade ediyor.

Mustafa Gündoğdu / mustafa.gundogdu@platinonline.com

20 Mayıs itibariyle de kademeli olarak ofislere dönmeye başladıklarını ve bu süreçte istihdamlarını koruduklarını aktaran Göral, Platin’in sorularını şu şekilde yanıtlıyor: 

• Sabiha Gökçen nasıl bir Covid-19 süreci geçiriyor? Pandemi sürecinde ne gibi önlemler alarak farkındalık yarattınız?

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğümüz, Türkiye’deki tüm havalimanı işletmeleri ve diğer sivil havacılık kuruluşları için bir Pandemi Sertifika Programı hazırladı. Bu sertifikasyonu tüm havalimanlarının alması zorunlu kılındı. Programın detayları belli olur olmaz hemen kolları sıvadık ve tüm süreçlerimizi bu programa göre planladık. Ayrıca havalimanımızdan uçuş gerçekleştiren tüm yerli ve yabancı havayolları ile sürekli temasta olduk ve bilgi alışverişinde bulunduk. Pandemi Sertifikası’nın gereklerini yerine getirdik; öngörülen tüm tedbirleri uygulamaya geçirdik. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün gerekli onayını aldıktan sonra 1 Haziran itibariyle uçuşlarımıza başladık. 

• Koronavirüs'le birlikte uçuşlarda ne gibi zorunluluklar getirildi?

Aynı sosyal yaşamda olduğu gibi pandemi sonrasında havacılık sektöründe de birçok yenilik ve değişiklik hayatımıza girdi. Getirilen bu yeni kurallara göre, terminal binası içine maskesiz hiçbir yolcu alınmıyor. Ayrıca yolcu yakınları terminale kesinlikle giriş yapamıyor. Uçak içine el bagajı kabul edilmiyor. Sadece bebek bakım malzemeleri, laptop ve kadın el çantaları alınabiliyor. Ayrıca 100 ml sıvı kısıtlaması devam ederken alkol oranı yüksek olan kolonya, dezenfektan gibi sıvıların 100 ml altında olması kaydıyla uçağa alınmasına izin veriliyor. 

• Bu süreç içerisinde terminallerinizde hangi uygulamaları devreye aldınız?

Özellikle terminal girişlerinde ve arındırılmış salon geçişlerinde oluşabilecek yoğunlukları engellemek için gerek görsel ve işitsel uyarıları, gerekse teknolojik çözümleri kullanıyoruz. 

Havalimanımızın yeniden hizmete açıldığı 1 Haziran öncesinde tesisimizin havalandırması, temizlik ve hijyen kontrolleri, ilaçlama ve dezenfeksiyon işlemlerini tamamladık. Yeni normal dönemde ise yolcularımızdan bekleme alanlarındaki oturma gruplarında, check-in işlemleri esnasında, uçağa binişlerinde ve yiyecek içecek alanlarında sosyal mesafe kurallarına göre hareket etmelerini bekliyoruz. Ayrıca terminale gelen yolcu veya personelin giriş kapılarında termal kameralar ile ateş ölçümleri yapılıyor. Tüm bu tedbirlerle birlikte son olarak dış hatlardan seyahat edecek yolcularımıza yönelik Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulan PCR test merkezi de terminalimizde faaliyete geçti. 

• Covid-19 sürecinde yaşanan gelir kaybında İSG’ye herhangi bir devlet desteği oldu mu? 

Öncelikle bu süreçte birçok şirket gibi biz de kısa çalışma ödeneğinden faydalandık. Havacılık sektörü pandemi sürecinden en çok etkilenen sektörlerin başında geliyor. Olası bir destek konusunda, ki bu kontratımız gereği devletimize her yıl ödediğimiz sabit kira bedeli, Ulaştırma Bakanlığı ve Savunma Sanayi Başkanlığı nezdinde görüşmelerimiz devam ediyor.

• Haziran ayından bu yana iç ve dış hat uçuşlarında yolcu trafiğiniz nasıl gerçekleşti? 

Bildiğiniz gibi iç hat uçuşlarımız 1 Haziran’da dış hat uçuşlarımız ise 12 Haziran’da başladı. Haziran ayında 514 bin yolcuya hizmet verdik. Temmuz ayında bu sayı 1 milyon 226 bine çıktı. Ağustos ayının ilk yarısında ise 725 bin civarında bir yolcu rakamına ulaştık. Ağustos sonunda bu rakamın 1.5 milyon civarına ulaşmasını tahmin ediyoruz. Özellikle dış hat uçuşlarında ülkeler uçuş yasaklarını kaldırdıkça, bu yolcu sayımıza da yansıyor. Geçen yıla göre ağustos ayı itibari ile yolcu sayımızdaki kayıp ortalama yüzde 50 civarında. 

• Pandemi, tüm havacılık sektörünün gelirlerini ne kadar etkiledi?

Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği IATA’nın hazırladığı çeşitli rapor ve analizlere göre 2020 yılında dünya genelinde havayolu ile seyahat edecek yolcu sayısında geçen yıla göre yüzde 55’ten fazla bir düşüş öngörülüyor. Yine bu ciddi düşüşe paralel olarak elbette ki havayollarının gelirlerinde de ciddi bir daralma olacak. Yine bu yılın ilk yarısı için Uluslararası Havalimanları Birliği ACI’ın hazırladığı raporda havayollarının yaklaşık 90 ile 120 milyar dolar daha az gelir elde etmesi bekleniyor ki, bu da yaklaşık yüzde 45’lik bir düşüşe denk geliyor. Havayollarının yaşadığı bu kayıplar ve daralma, doğaldır olarak biz havalimanı işletmecilerini de çok olumsuz etkiliyor. 

• Bu daralmayı İSG olarak siz nasıl hissettiniz?

Bu daralma, tabiatı ile havalimanımız Sabiha Gökçen’e de yansıdı. Bizim de bu yıl gelirdeki düşüş beklentimiz yüzde 50’ler seviyesinde. Bunu en az hasarla atlatabilmek ya da bu geliri en kısa dönemde geri çevirebilmek için neler yapabileceğimizle ilgili birçok senaryo üzerinde çalışıyoruz. İkinci pist inşaatımız kasım ayında bitecek. Bu sayede hava tarafı kapasitemiz yüzde 60 oranında artacak. Yaklaşık 300 bin metrekare kapalı inşaat alanına sahip ve 400 milyon Euro yatırımla gerçekleştireceğimiz ikinci terminalimizin inşaatı, büyük ihtimalle 2021 Haziran ayında başlayacak. 2022 sonunda ikinci terminali de hizmete aldığımızda Sabiha Gökçen Havalimanı, yüzde 60’lık bir artış ile toplamda 65 milyon yolcu/yıl kapasitesine ulaşmış olacak. İkinci pist hizmete girdikten sonra ilk pistin birkaç ay kapatılıp bakıma alınması planlanıyordu ancak geçtiğimiz aylardaki kapanma sürecinden dolayı mevcut pistin bakım çalışmaları neredeyse tamamlandı. İkinci pistin açılışı ile birlikte havalimanımız full kapasiteli çalışacak. Bu da bizim için kriz dönemindeki önemli fırsatlardan biri oldu.