Aklımızı başımızdan alan teknoloji: Yapay zeka

Bundan yaklaşık 10-15 yıl kadar önce izlediğimiz filmlerdeki robot sahneleri ve geleceğe yönelik senaryolar bizi hayrete düşürürdü. Şimdi ise o zamanlarda ‘nasıl olur ki?’ dediğimiz günleri yaşıyoruz. Sürücüsüz otomobiller, bizlere hizmet veren robotlar ve ne dediğimizi anlayan yapay zeka teknolojisi… Peki, bundan sonra hayatımızda neler değişecek?

Duygu Sayıner/ duygu.sayiner@platinonline.com

Dünyanın önde gelen bilim insanlarından Stephen Hawking, “Yapay zeka insanlığın sonunu getirecek” dediğinde herkes bilim-kurgu filmlerinde olduğu gibi insanlık ile yapay zeka arasında bir savaş yaşanacağını düşünmüştü. Aradan üç yıl geçti ve teknolojik kasırga, Hawking’in sözlerini güçlendirerek ilerliyor. Yeni iş modelleri, yeni teknolojiler hayatımıza girdiğinde iş alanları birden büyürken, teknoloji kaynaklı işler de yükselişe geçiyor. Küresel perspektiften bakan KPMG, son araştırmala-rıyla gelecek üç yılın hem dünya hem Türkiye için çok kritik olduğunu belirtiyor. Her geçen gün gelişen yapay zekanın in-sanların hayatını kolaylaştırdığını ancak bununla kalmayıp insanların işlerini de yapabildiğini vurgulayan analize göre, yakın gelecekte beyaz yakalı çalışanlar büyük bir değişim ile karşı karşıya olacak. Zekasını doğru kullanan ve değişime ayak uydu-ran liderler ayakta kalacak. 

BEYAZ YAKALILAR İÇİN ‘YAPILACAKLAR LİSTESİ’ İSE ŞÖYLE:

• Beyaz yakalılar şehir ve hatta ülke değiştirmeye açık olmalı, yeni iş fırsatları için taşınmaktan korkmamalı.
• Yeni yetenekler kazanılabilir, öğrenmeye açık insanlar her zaman kazanan taraf olacak.
• Gelişime şüpheyle yaklaşanlar veya gelişmekten kaçanlar muhtemel iş bulma zorluğuna daha yakın tarafta yer alacak.
• Esnek davrananlar ve ekonomideki değişimlere adapte olanlar büyük dönüşüme daha kolay ayak uyduracak.
• Önümüzdeki 10-15 yıl sorunlar beyaz yakalıların önüne çıkacak. Sorunlara soğukkanlı ve çözüm odaklı yaklaşanlar rakip-lerine karşı avantaj sağlayacak.
• Yapay zekanın gücü karşısında kolay bir çözüm yok. Ancak yapay zekayı yaratacak kadar zeki olan insanoğlu, yaratıcılığı ve uyum sağlama yeteneğiyle bu buhrandan da refah seviyesini koruyarak ve hatta gelecek kuşaklar için yükselterek çıkabi-lir.
• Yenilik, yeni yenilikleri doğuracak. Önemli olan bu yenilikleri yaratacak vizyona sahip olmak...

ONLINE REKLAMCILIKTA BAŞARIYI YÜZDE 35 ARTIRIYOR

RTB House, teknolojinin insandan daha iyi nasıl performans gösterebileceğini görmek için yapay zeka ile hazırlanmış ban-ner’lar ile insanlar tarafından hazırlanmış banner’lar arasında bir kıyaslama çalışması yaptı. İlk sonuçlar, yapay zekanın insan pazarlamacıdan daha iyi şekilde bireysel satın alma davranışlarını öngörebildiğini, modelleri tanıyabildiğini ve öğrenebildiğini gösterdi. Bir hafta boyunca sürdürülen testlerden sonra, kullanıcıların kendi kendine öğrenen algoritmalara dayalı afişleri gördükten sonra daha fazla tıklama yaptıkları ve satın alma işlemlerini tamamladıkları ortaya çıktı. Derin öğrenen algoritmalar tarafından seçilen afişleri içeren kampanyalar, ‘daha önce en etkili’ reklam metinlerinin kullanıldığı yerlerde daha iyi per-formans gösterdiler. Rakamsal olarak da yüzde 35’e kadar daha iyi tıklama oranı, ortalama yüzde 7 daha iyi link tıklama oranı ve yüzde 28 daha fazla trafik elde edildiği görüldü.

BİLGİSAYARLARIN VÜCUT BULMUŞ HALİ; ROBOTLAR

Management Centre Türkiye tarafından 22’ncisi gerçekleştirilen İnsan Kaynakları Zirvesi’nde duygusal ve sosyalleşen robot-lar üreten Dr. Guy Hoffman, robotlarla ilgili önemli açıklamalarda bulunmuştu. 30 yıl önce cep telefonu yokken insanların günümüzde cep telefonları ya da cep bilgisayarları olmadan tuvalete dahi gitmediğini belirten Hoffman, günümüzde teknolo-jinin robotlarla daha farklı noktaya getirildiğini söylüyor. Hoffman, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulunuyor: “Robotların bilgisayardan çok fazla farkı yok. Sadece bilgisayarların vücut bulmuş hali. Çünkü fiziksel olan şeyler bizi duygusal anlamda daha çok etkiliyor. Robotik tecrübeler bilgisayar ile yaşanan diğer kullanıcı tecrübelerinden çok daha farklı.”
 
BİR ROBOTA ACIMAK...

Bazı insansı robotlarla ilgili videolar gösteren Hoffman, “Bu videodaki robot, karşısındaki insanın sesini dinleyip kendisine kızdığını anladığında birkaç adım geriye gidiyor. Bu robotu izlediğimizde bizde yarattığı şey acıma duygusu. Bir robota acı-yoruz. Burada duygular devreye giriyor ve robotla etkileşime geçiyoruz” diyor. Robotlar için vücut dilinin de çok önemli olduğunu anlatan Guy Hoffman, robotların insanları taklit ederek onları dinlediklerinde yüzlerine baktığını ve ‘Siri’ gibi iletişim kurduğunu söylüyor.

 “ROBOTLAR MÜKEMMEL OLMASIN İSTİYORUZ”

Robotların insanların hayatını kontrol etmesinin henüz mümkün olmadığını belirten Hoffman, müzik aleti çalan ve hatta karşısında bir müzik aleti çalanı taklit eden ve ondan esinlenen bir robotla ilgili bir video gösterdi. Videodaki robotun karşı-sındaki müzisyeni birebir taklit etmediğini, bazen inisiyatif kullanarak müziğe uygun melodiler ortaya çıkardığını belirten Hoffman, “İnsanlar inisiyatif alan robotları seviyorlar. Robotlardan ne bekliyoruz? Hata yapsalar bile inisiyatif alsınlar, mü-kemmel olmasınlar istiyoruz. Çünkü onlar da bizim gibi mükemmel değiller” diyor. İleride iş yerlerinde robotların sayısının artacağını belirten Hoffman, bu fırsatın doğru bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini de sözlerine ekliyor.

İNTİHAR EDEN ROBOT...

Geçtiğimiz aylarda Amerika’nın başkenti Washington’daki bir alışveriş merkezinde bulunan fıskiyenin çevresine güvenlik amacıyla yerleştirilen bir robot suya atlayarak intihar etti. Knigtscope K5 isimli robot, insanlara asistanlık hizmeti veriyordu. 1.52 cm boyu ve 136 kilogram ağırlığı bulunan robot, daha çok uzay roketlerine benzeyen tasarımı ile dikkat çekiyordu. Etrafına dönebilen, uyarı sinyali veren ve alarm çalma özelliği olan robot yoğun kalabalık nedeniyle üstlendiği görevi yerine getirmekte zorlanınca ani bir hareketle suya atlayarak bir süre sonra fonksiyonsuz hale geldi.

ROBOTLAR İŞİNİZİ ELİNİZDEN ALIR MI?

Düşünce kuruluşu GelecekHane, robotların hayatımıza etkilerini ve gelecek robotları araştırdı ve ilgi çekici bir rapor hazırladı. Robotların günlük hayatta ve iş dünyasında nasıl etkileri olacağını ortaya koyan rapor, robotların gelişim süreci ile insan iş gücünün yerini alacağına, üretim ortamları, iş yerleri, okullar ve evlerimizde hayatımızın olağan bir parçası haline geleceğine vurgu yapıyor. Gelecekte daha da yaygınlaşması beklenen robotların gelişi ile günlük hayat ve iş dünyası geri dönüşü olmayan bir şekilde etkileneceğe benziyor. Örneğin, gelecekte fabrikalarda sadece robotların çalışacak olması ve insanların işlerini ellerinden alması dikkat çeken öngörüler arasında yer alıyor.

Yakın gelecekte yaygınlaşması beklenen robot türleri

Fabrikaların vazgeçilmezi haline gelen Endüstriyel Robotlar,
İnsana benzemesi nedeniyle çok ilgi gören Humanoid/Android Robotlar,
Hizmet sektörünü hızlandıran ve geliştiren Servis Robotları,
İş hayatında iletişimin hızlanmasını ve kolaylaşmasını sağlayan Tele-Görüntü Robotları,
Sosyal hayatımızı dönüştüren Sosyal Robotlar,
En popüler gelişmelerden biri olan Sürücüsüz Araçlar,
Bilgi işleme kapasitemizi ve hızımızı artıran Yazılım Robotları,
Askeri, tıp/medikal ve daha pek çok farklı alanda kullanılan diğer robotlar.